Polipy żołądka


Polipami żołądka określa się wszelkie nieprawidłowe uwypuklenia ścian żołądka do wnętrza narządu. Niektóre z tych zmian mogą mieć charakter nowotworowy, z tego względu ich szczegółowe badanie jest bardzo istotne.

Prawie wszystkie typy polipów żołądka pojawiają się z jednakową częstotliwością u kobiet oraz u mężczyzn, jednak prawie ⅔ przypadków diagnozuje się dopiero po 60 roku życia. W mniej więcej ¼ przypadków polipów żołądka u pacjentów diagnozuje się liczne zmiany. Stan, w którym w żołądku znajdują się liczne polipy określa się polipowatością dna żołądka. Bardzo często powstaje ona na tle rodzinnej polipowatości gruczolakowatej.

Polip żołądkaWśród najczęściej występujących w żołądku polipów wymienić można:

  • polipy dna żołądka,
  • polipy hiperplastyczne,
  • polipy gruczolakowe,
  • ognikowy rozrost dołeczkowy,
  • rakowiaki.

Polipy dna żołądka najczęściej lokalizują się w trzonie oraz w sklepieniu żołądka. Mogą występować pojedynczo lub też w większej ilości. Zazwyczaj są bardzo małe, ich średnica wynosi najczęściej zaledwie 2-3 milimetry. Ten rodzaj polipów nie posiada potencjału nowotworowego,  czasami zdarza się, że zmiany znikają samoistnie. W przypadku zdiagnozowania polipów tego rodzaju zalecane jest wykonanie kolonoskopii, ponieważ polipy dna żołądka współwystępować mogą z gruczolakami jelita grubego.

Polipy hiperplastyczne to najczęstszy typ polipów żołądka, stanowią około 75% wszystkich przypadków. Polipy tego typu mogą występować pojedynczo lub też w większej ilości, mogą występować w całym żołądku, ich wielkość może wynosić od kilku milimetrów do nawet kilku centymetrów. Z czasem polipy te mogą zanikać, mogą pozostawać w takim samym rozmiarze lub też powiększać się.

Polipy hiperplastyczne mogą ulegać transformacji nowotworowej. Ryzyko rozwoju nowotworu największe jest w przypadku polipów, których średnica przekracza 2 centymetry lub też w przypadku polipów, które charakteryzują się uszypułowaną formą. Takie zmiany usuwane są w całości.

Polipy gruczolakowe stanowią około 6-10% wszystkich przypadków polipów żołądka. Zmiany te są nowotworami o łagodnym charakterze, a ich rozmiar może sięgać nawet 15 centymetrów. Polipy gruczolakowe mogą przekształcać się w formę złośliwą i z tego względu niezależnie od rozmiaru powinny być usuwane. Część zmian będących jeszcze nowotworami łagodnymi posiada w swoim obrębie zmiany o charakterze złośliwym lub współistnieje ze zmianami złośliwymi. W przypadku tego typu polipów istnieje ryzyko rozwoju raka żołądka, z tego względu rok po usunięciu zmian konieczne jest wykonanie kontrolnego badania gastroskopowego. Gruczolaki żołądka częściej występują u osób z rodzinną polipowatością gruczolakowatą, stanowią wówczas około 90% przypadków.

Polipy o charakterze ogniskowego rozrostu dołeczkowego najczęściej są niewielkie, ich średnica wynosi zazwyczaj od 1 do 8 milimetrów. Zdarzają się jednak również większe zmiany. Wśród polipów o charakterze ogniskowego rozrostu dołeczkowego można ponadto wyróżnić: polipy sporadyczne, rodzinną polipowatość gruczolakowatą oraz polipy związane z przewlekłym przyjmowaniem leków przeciwwrzodowych.

Polipy sporadyczne zdecydowanie częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn i zazwyczaj pojawiają się w średnim wieku. W około 40% przypadków mają one charakter mnogi. Polipy sporadyczne bardzo rzadko przekształcają się w zmiany o charakterze nowotworowym, z tego względu nie wymagają stałego nadzoru endoskopowego.

Polipy związane z obecnością uwarunkowanego genetycznie zespołu rodzinnej polipowatości gruczolakowatej pojawiają się wcześniej, najczęściej są mnogie i występują z taką samą częstotliwością w przypadku mężczyzn oraz kobiet. Polipy w tym przypadku mogą czasami ulegać zezłośliwieniu, a przy jednoczesnym wysokim ryzyku rozwoju raka jelita grubego konieczne jest wykonywanie systematycznych badań gastroskopowych oraz kolonoskopowych.

Polipy będące skutkiem leczenia związane są z długotrwałą terapią lekami mającymi hamować wydzielanie kwasu solnego z grupy inhibitorów pompy protonowej.  Zazwyczaj zaprzestanie stosowania leków z tej grupy prowadzi do zaniku polipów o tym charakterze. Dlatego w przypadku zdiagnozowania mnogich polipów rozważane powinno być odstawienie leków. Polipy tego rodzaju bardzo rzadko ulegają przemianom w zmiany nowotworowe. Dlatego nie wymagają stałego nadzoru endoskopowego.

W przypadku polipów o charakterze rozrostu dołeczkowego zakażenie Helicobacter pylori nie jest szkodliwe, a wręcz przeciwnie, działa ochronnie i zmniejsza częstość pojawiania się polipów tego rodzaju.



Rakowiak jest nowotworem, który wywodzi się z komórek wydzielania wewnętrznego. Zazwyczaj pojawia się jako zmiana mnoga i wówczas posiada łagodny charakter. Natomiast rakowiaki pojedyncze, szczególnie te duże, których średnica przekracza 2 centymetry są bardziej agresywne i mogą dawać przerzuty.

Objawy polipów żołądka

Polipy żołądka bardzo rzadko wywołują jakiekolwiek dolegliwości. Jednak jeżeli już się one pojawią są to najczęściej krwawienia z przewodu pokarmowego zarówno jawne, jak i utajone, a także niedrożność przewodu pokarmowego oraz bóle brzucha i wymioty.

W przypadku rakowiaka charakterystyczne jest wydzielanie substancji czynnych, głównie serotoniny czy też histaminy, z tego względu w przebiegu rakowiaka występować mogą krwawienia, niedrożność przewodu pokarmowego oraz tak zwany zespół rakowiaka, czyli: napady duszności, wodnista biegunka z bólami brzucha, kilkuminutowe zaczerwienienia twarzy oraz szyi i kołatanie serca, a także zawroty głowy.

Przyczyny powstawania

Przyczyna powstawania polipów żołądka jest uzależniona od typu zmian:

  • Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi polipów dna żołądka jest długotrwałe leczenie za pomocą inhibitorów pompy protonowej (IPP),
  • Polipy hiperplastyczne powstają na skutek niekontrolowanej i nadmiernej regeneracji nabłonka, co stymulowane jest przez przewlekłe stany zapalne błony śluzowej żołądka. Z tego względu bardzo często zmiany te towarzyszą przewlekłemu zapaleniu żołądka, zapaleniom związanym z Helicobacter pylori, a także zanikowym zapaleniom błony śluzowej żołądka.
  • Polipy gruczolakowe pojawiają się często w wyniku przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka.
  • Polipy o charakterze ogniskowego rozrostu dołeczkowego są najprawdopodobniej skutkiem podziałów oraz przekształceń nieprawidłowo rozmieszczonych komórek w śluzówce żołądka.
  • Rakowiaki mogą powstawać w wyniku zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka, mogą być związane z zespołem gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej lub też występować sporadycznie.

Diagnostyka

Polipy żołądka bardzo rzadką są przyczyną jakichkolwiek objawów i z tego względu najczęściej diagnozowane są przez przypadek podczas wziernikowania żołądka, czyli gastroskopii. Badanie to wykonywane jest wówczas zazwyczaj z powodu podejrzenia występowania innej jednostki chorobowej w przewodzie pokarmowym.

W związku z faktem, że polipy znajdujące się w żołądku mogą być zmianami mającymi charakter nowotworowy, wszystkie polipy powinny być badane histopatologicznie. Aby przeprowadzić takie badanie wykryte polipy są usuwane w całości lub też poddawane biopsji – pobierany jest niewielki fragment tkanki do badania. Jeżeli w żołądku występuje wiele polipów to usuwane zostają te największe, natomiast mniejsze poddawane są biopsji.

Badanie histopatologiczne ma na celu ocenę charakteru oraz typu polipów. Jednocześnie wykonywany jest również test na obecność w żołądku bakterii – Helicobacter pylori, która może być odpowiedzialna za występowanie w żołądku polipów.

Leczenie polipów żołądka

Dalsze postępowanie po zdiagnozowaniu polipów żołądka uzależnione jest od ich budowy histologicznej, wielkości oraz od występujących objawów. W przypadku zmian, których wielkość wynosić około 2 centymetrów lub więcej w miarę możliwości konieczne jest endoskopowe usunięcie polipa. W przypadku gdy usunięcie polipa nie jest możliwe należy pobrać wycinki zmiany do badania, a w przypadku stwierdzenia gruczolaka należy chirurgicznie usunąć polipa.

Każdy polip znajdujący się w żołądku powinien zostać poddany badaniu histopatologicznemu. Jeśli wyniki badania potwierdzają rozpoznanie gruczolaka, to usunięte powinny zostać wszystkie polipy. Konieczne jest także wykonanie badania kontrolnego – gastroskopii po roku od usunięcia polipów. Wykonywanie takiej kontroli nie jest jednak konieczne w przypadku usunięcia polipów niegruczolakowatych.

Gdy w pobranych wycinkach polipa nie stwierdza się tkanki gruczolaka, wielkość zmiany nie przekracza 2 centymetrów, a także nie towarzyszą mu żadne objawy to niekonieczne jest podejmowanie czynności interwencyjnych.

Jeżeli w żołądku stwierdzane są bakterie Helicobacter pylori, zalecane jest leczenie antybiotykami, które ma na celu usunięcie ich z żołądka. Podczas leczenia infekcji Helicobacter pylori polipy hiperplastyczne ulegają zmniejszeniu. Po zakończeniu leczenia zalecane jest wykonanie kontrolnej gastroskopii w celu oceny skuteczności przeprowadzonej terapii.

W przypadku rakowiaków związanych z zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka oraz z zespołem gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej, gdy wielkość polipów nie przekracza 1 centymetra leczenie opiera się głównie na polipektomii, czyli usunięciu polipa. W przypadku rakowiaków sporadycznych konieczne może być już częściowe lub też całkowite usunięcie żołądka razem ze znajdującymi się w okolicy węzłami chłonnymi.

Profilaktyka

Powstawaniu polipów niestety nie można zapobiegać. Możliwe jest jednak ich stałe kontrolowanie oraz niedopuszczenie do rozwoju nowotworu.

Powikłania

Niektóre rodzaje polipów mogą ulegać przemianom do zmian nowotworowych.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Polipy żołądka - 4.5/5 (2 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: