Polipy jelita grubego


Polipy jelita grubego to łagodne nowotwory stanowiące uwypuklenia błony śluzowej jelita grubego. Zmiany te wykrywane są u około 20-40% osób, u których została wykonana kolonoskopia. Biorąc pod uwagę budowę histologiczną wśród polipów jelita grubego można wyróżnić:

  • Polipy gruczolakowe – są to polipy niezłośliwe, jednak mogą także ulegać zezłośliwieniu i przeistaczać się w raka jelita grubego. Ryzyko przemiany takiego polipa, którego średnica przekracza 2 centymetry wynosi mniej więcej od 10 do 50%. Bardzo ważne jest w tym przypadku przeprowadzanie systematycznych badań przesiewowych, ponieważ wzrost polipa oraz jego przemiana do postaci raka zajmuje mniej więcej 10-12 lat. Jeżeli zmiany zostaną wykryte stosunkowo wcześnie możliwe jest ich szybkie usunięcie i zmniejszenie ryzyka rozwoju raka. Badania przesiewowe powinny być wykonywane u pacjentów, którzy przekroczyli 40 rok życia.
  • Polipy hiperplastyczne – zdecydowanie częściej rozwijają się w odbytnicy, mogą stanowić odpowiedź na zmiany zapalne, metaboliczne, a także niedokrwienne w nabłonku jelitowym. Ten typ polipa bardzo często występuje w okolicach nowo utworzonych zespoleń jelitowych powstałych po zabiegach resekcyjnych. Ryzyko przemiany w raka nie jest w tym przypadku aż tak wysokie, jak przy polipach gruczolakowych, jednak zmiany duże, a także mnogie powinny zostać usunięte.
  • Polipy rzekome – określane także, jako pseudopolipy powstają na skutek zniszczenia błony śluzowej w czasie toczącego się procesu chorobowego z zachowaniem prawidłowych fragmentów śluzówki.  Bardzo często pojawiają się przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.
  • Polipy hemartomatyczne – powstają często przy zespołach uwarunkowanych genetycznie.

Polip jelita grubegoWyróżnić można kilka genetycznie uwarunkowanych zespołów polipowatości jelita grubego:

  • Rodzinna polipowatość gruczolakowata – jest to choroba genetyczna charakteryzująca się występowaniem licznych polipów gruczolakowatych jelita grubego, które powstają przede wszystkim w drugiej dekadzie życia. Jeżeli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, to w prawie wszystkich przypadkach u osób chorych rozwija się rak jelita grubego. Objawy choroby pojawiają się najczęściej około 20 roku życia, są to głównie biegunki oraz obecność krwi w stolcu. Jednak zdarza się, że objawy rodzinnej polipowatości gruczolakowatej pojawiają się także u młodszych osób. Najmłodszy pacjent, u którego zaobserwowano objawy chorobowe miał 5 lat. Ponadto rodzinnej polipowatości gruczolakowatej towarzyszyć może polipowatość dna żołądka, polipy dwunastnicy, a także gruczolaki jelita cienkiego.
  • Zespół Gardnera – jest formą rodzinnej polipowatości gruczolakowatej, która charakteryzuje się występowaniem licznych objawów pozajelitowych, takich jak kostniaki, torbiele gruczołów łojowych, powstawanie zmian w siatkówce oka, zmiany w budowie uzębienia oraz włókniakowatości naciekowej.
  • Zespół Turcota – jest to jednoczesne występowanie polipowatości jelita grubego razem z guzami mózgu.
  • Zespół Peutza– Jeghersa – zespół ten charakteryzuje się występowaniem polipów hemartomatycznych przewodu pokarmowego, a także zaburzeń pigmentacji błony śluzowej warg,  jamy ustnej i narządów płciowych, a także zwiększonym ryzykiem powstawania nowotworów trzustki, piersi, płuc, jajników oraz macicy.

Objawy polipów jelita grubego

Zazwyczaj polipy jelita grubego nie wywołują żadnych objawów, dlatego tak ważne są systematyczne badania profilaktyczne. Czasami pojawiać się mogą objawy, głównie takie jak: zaparcia, biegunki, zmiana rytmu wypróżnień , pojawienie się domieszki krwi lub śluzu w stolcu, parcie na stolec, bóle brzucha oraz niedokrwistość. Są to objawy, które powinny nas skłonić do natychmiastowej wizyty u lekarza. Część z tych objawów występuje także przy raku jelita grubego.


Przyczyny powstawania

Polipy jelita grubego mogą mieć charakter wrodzony lub też pojawiać się w późniejszym wieku. Przyczyny ich powstawania nie zostały do tej pory poznane. W rzadkich przypadkach tworzenie się polipów może mieć charakter dziedziczny.

Diagnostyka

Najbardziej skuteczną techniką pozwalającą na dokładną diagnostykę polipów jelita grubego jest kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego za pomocą cienkiego, giętkiego endoskopu zakończonego kamerą. Badanie to pozwala na jednoczesne usuwanie zmian przy wykorzystaniu przystosowanych do tego celu narzędzi, takich jak kleszczyki oraz pętle. Po usunięciu polipy zawsze poddawane są badaniom histopatologicznym, dzięki którym możliwe jest sprawdzenie czy w zmianach obecne były komórki nowotworowe.

Polipy mogą być także diagnozowane w sposób pośredni poprzez wykorzystanie kontrastowego badania jelita grubego. Jednak w przeciwieństwie do kolonoskopii, kontrastowe badanie jelita nie umożliwia jednoczesnego usunięcia polipów. Przed wykonaniem badania endoskopowego można wykonać test wykrywający obecność krwi utajonej w kale, jednak należy pamiętać, że jest to jedynie badanie dodatkowe, a wynik negatywny nie wyklucza polipów czy też raka jelita grubego.

Leczenie polipów jelita grubego

Polipy są usuwane w całości podczas badania kolonoskopowego. W przypadku bardzo dużych, nieuszypułowanych zmian usuwanie ich może być przeprowadzane w kilku sesjach. Niektóre zmiany nie mogą być usuwane endoskopowo, wówczas przeprowadzane jest leczenie operacyjne. Pewna część polipów może lokalizować się w odbytnicy, wówczas mogą one być usuwane podczas badania przy wykorzystaniu sztywnego rektoskopu. Badanie za pomocą rektoskopu pozwala na uwidocznienie jedynie 15-20 centymetrów jelita grubego, jednak usunięcie polipów w odbytnicy nie gwarantuje, że w pozostałym odcinkach jelita grubego zmiany nie występują, dlatego konieczne jest wykonanie oceny endoskopowej całego jelita grubego. Wybór metody usuwania polipów powinien być rozważany indywidualnie i dostosowywany do każdego pacjenta.

Profilaktyka

Osoba chora po usunięciu polipów z jelita grubego powinna mniej więcej co 2 lata wykonywać kolonoskopię w celu sprawdzenia, czy nie tworzą się nowe polipy. Zalecane jest także przestrzeganie odpowiedniej diety, między innymi spożywanie produktów bogatych w błonnik, picie znacznych ilości wody, unikanie konserwantów oraz ograniczenie spożywania czerwonego mięsa.

Powikłania

Polipy jelita grubego mogą przekształcać się z czasem w raka jelita grubego.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: