Rwa kulszowa


Rwa kulszowa  (inaczej ischialgia czy zapalenie nerwu kulszowego) jest zespołem objawów (głównie bólu), który występuje w wyniku ucisku na nerwy rdzeniowe, tworzące nerw kulszowy.

Nerw kulszowy jest jednym z największych nerwów w organizmie. Rozpoczyna się od lędźwiowej części kręgosłupa i podąża aż do stopy. Szczególnie podatny na obrażenia jest korzeń nerwu kulszowego, wychodzący od kręgosłupa (części lędźwiowej). Rwa kulszowa może być jednostronna i obustronna. Obustronna rwa kulszowa (dotykająca obydwa nerwy) zdarza się jednak rzadko.

Rwa kulszowa najczęściej występuje o u osób po 30 roku życia, jednak może też wystąpić wcześniej. Ponadto częściej na zapalenie nerwu kulszowego chorują mężczyźni. Rwa kulszowa może trwać tydzień i samoistnie ustąpić, a może trwać miesiącami. Niektórzy chorzy skarżą się na ból nawet kilka lat.

Objawy rwy kulszowej

Nerw kulszowy - zdjęcieCharakterystycznym objawem dla rwy kulszowej jest nagły i przeszywający ból w okolicy lędźwi, który promieniuje do pośladka i tylnej powierzchni uda. Zdarza się też, że ból promieniuje też do łydki lub nawet do stopy. Ból może trwać od kilku sekund do kilku godzin. Przy bardzo intensywnym bólu chory zmuszony jest do położenia się. Ból może nastąpić podczas gwałtownego ruchu czy też podnoszenia ciężarów.

Ponadto innymi objawami mogą być:

  • osłabienie i utrata siły mięśni ,
  • drętwienie, mrowienie i braki czucia w różnych miejscach kończyn dolnych,
  • ograniczenie ruchu w okolicy lędźwiowej,
  • niedowład niektórych części kończyn dolnych – przykładowo chory może zaczepiać nogą o podłoże,
  • rzadziej zaburzenia czynności oddawania moczu i kału.

W rwie kulszowej charakterystyczny jest tzw. objaw Lasegue’a – podnoszenie nogi podczas leżenia na plecach wywołuje narastający ból.

Przyczyny powstawania rwy kulszowej

Rwa kulszowa zwykle występuje po trzydziestce, z tego względu, że przyczyny, które ją powodują narastają w przeciągu lat. Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej jest zwyrodnienie lędźwiowego odcinka kręgosłupa, który powoduje uciska na nerwy rdzeniowe. Głównie nacisk spowodowany jest postępującą dyskopatią.

Rwa kulszowa - poradnikDoskwiera Ci rwa kulszowa? Nie możesz wykonywać codziennych czynności z powodu bólu kulszowego? Sięgnij po poradnik „Rwa kulszowa”. Z publikacji poznasz metody leczenia rwy kulszowej (tradycyjne i niekonwencjonalne), dowiesz się jak leczyć w konkretnych przypadkach, jak zapobiegać atakom rwy, jak przygotować miejsce pracy, jak radzić sobie w codziennych obowiązkach. Poznasz także ćwiczenia, które są pomocne w rwie kulszowej (bogato ilustrowane). Zamów teraz poradnik „Rwa kulszowa”.

Ponadto przyczynami powstawania rwy kulszowej mogą być:

  • zwężenie kanału kręgowego, przez co następuje ucisk na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe,
  • kręgozmyk – patologiczne przemieszczenie kręgów względem siebie, które także mogą uciskać na nerwy rdzeniowe,
  • zespół mięśnia gruszkowatego – mięsień ten znajduje się w pośladku, nieco pod nim znajduje się nerw kulszowy, dlatego patologiczny skurcz mięśnia gruszkowatego może uciskać na nerw kulszowy (rwa kulszowa wywołana syndromem mięśnia gruszkowatego dotyka nawet 15% chorych).
  • wada postawy.

Dodatkowo rozwój rwy kulszowej jest częstszy w przebiegu zapaleń okolicy lędźwiowej, nowotworów, cukrzycy, osteoporozy.

Atak rwy kulszowej najczęściej następuje w wyniku nieprawidłowego podnoszenia czegoś ciężkiego, wykonania nagłego ruchu, bądź skrętu tułowia.

Diagnostyka rwy kulszowej

Diagnostyka rwy kulszowej zwykle ogranicza się do przeprowadzenia wywiadu lekarskiego, gdyż najczęściej nie są potrzebne zaawansowane metody diagnostyczne. Po za tym objawy zapalenia nerwu kulszowego są na tyle charakterystyczne, że stosunkowo łatwo zdiagnozować chorobę. Podczas wywiadu najistotniejsze jest dostarczyć informacje odnośnie lokalizacji bólu, długości jego trwania i nasilenia. Ponadto należy też określić czy ból nie jest związany z niedawno powstałym urazem czy ryzykowną aktywnością fizyczną (naciągnięcia mięśni).

Podczas wywiadu lekarskiego lekarz może zastosować proste badania dotyczące odruchu kolanowego i ścięgna Achillesa czy też zbadanie obecności objawu Lasegue’a – pacjent w pozycji leżącej na plecach z rwą kulszową nie jest w stanie wysoko podnieść wyprostowanej nogi, której dotyczy ból.

W przypadku, gdy ból utrzymuje się powyżej 2-3 tygodni, należy zastosować bardziej zaawansowaną diagnostykę:

Leczenie rwy kulszowej

Rwa kulszowa często może ustąpić samoistnie. Należy przede wszystkim postarać się o odpoczynek, jednak w obecnych czasach nie zawsze jest to możliwe.

Leczenie zapobiegawcze najczęściej skupia się na farmakologii. Chorym przepisuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, a także leki przeciw bólowe. Czasami stosowane są też leki rozluźniające mięśnie, a także, gdy ból przeszkadza w śnie – leki uspokajające.

Rzadziej stosuje się środek półinwazyjny, czyli iniekcje sterydowe w miejsce zapalenia. Ból w takim wypadku może zniknąć na kilka tygodni czy nawet miesięcy. Jednak metoda ta nie zawsze jest skuteczna.

Bardzo istotną rolę w leczeniu rwy kulszowej ma także rehabilitacja. Wśród metod leczenia rehabilitacyjnego zapalenia nerwu kulszowego należy zaliczyć takie, jak:

  • ćwiczenia na kręgosłup,
  • fizykoterapia – masaż mięśni, ogrzewanie miejsc zapalnych, terapia ultradźwiękami,
  • metoda McKenziego,
  • metoda Ackermanna,
  • metoda Kinesio Taping,
  • krioterapia.

Alternatywnymi metodami leczenia mogą być także joga, akupresura i akupunktura.

W niektórych przypadkach może być wymagane leczenie operacyjne. Zwykle do operacji dochodzi w przypadku przemieszczenia krążka międzykręgowego (w dyskopatii), który uciska na nerwy. W takim wypadku możliwe jest usunięcie chirurgiczne krążka. Większość osób po operacji czuje natychmiastową ulgę.

Profilaktyka

Aby zapobiegać powstawaniu rwy kulszowej należy przede wszystkim dbać o aktywność fizyczną i systematycznie ćwiczyć. Ponadto należ wyrobić sobie nawyk dbania o swoją postawę ciała. Najlepiej należy zapobiegać poprzez:

  • dbanie o postawę ciała podczas stania i siedzenia,
  • regularne ćwiczenia – zwłaszcza brzucha i pleców,
  • właściwe podnoszenie ciężarów – na proste plecy, kucając,
  • kontrola masy ciała,
  • unikanie gwałtownych ruchów, skrętów, skłonów,
  • spanie na prostym i w miarę twardym podłożu,
  • odpowiednia ilość odpoczynku.

Powikłania rwy kulszowej

Do głównych powikłań rwy kulszowej należy zaliczyć powikłania ze strony układu nerwowego – z porażeniem funkcji czuciowych i ruchowych włącznie.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu: