Neuropatia


Neuropatia, określana również, jako choroba nerwów obwodowych lub zapalenie nerwów obwodowych jest jednym z najczęstszych schorzeń neurologicznych dotyczących nerwów przekazujących impulsy do różnych części organizmu człowieka wykluczając mózg i rdzeń kręgowy. Neuropatia może obejmować jeden lub też wiele nerwów i zazwyczaj dotyczy osób starszych. Gdy swoim zasięgiem obejmuje korzenie nerwów choroba określana jest mianem poliradikulopatii.

Wśród najczęstszych neuropatii wyróżnić można:

  • neuropatię łokciową,
  • uszkodzenie nerwu strzałkowego,
  • zespół cieśni nadgarstka.

Objawy neuropatii

Neuropatia - zbliżenie mikroskopoweW nerwach obwodowych obecne są trzy rodzaje włókien nerwowych: ruchowe, autonomiczne i czuciowe. Z tego względu objawy neuropatii można podzielić na trzy grupy:

  • ruchowe, czyli niedowład wiotki, zanik lub osłabienie odruchów oraz zanik mięśni,
  • autonomiczne, które dotyczą zaburzeń naczynioruchowych oraz nadmiernej potliwości,
  • czuciowe, do których zaliczamy zaburzenia czucia (przeczulica, niedoczulica, nieodczuwanie temperatury, dotyku i położenia), pieczenie lub palenie w obszarze unerwienia oraz drętwienie.

Rzadziej pojawiają się również objawy takie jak: zaburzenia pracy serca, zaburzenia potencji oraz zaburzenia żołądkowo- jelitowe – głównie wymioty, nudności, zaparcia i biegunki.

Przyczyny powstawania

Do najczęstszych przyczyn neuropatii zaliczyć można:

  • ucisk powodowany na przykład przez zbyt ciasny opatrunek gipsowy lub też przez niewłaściwe warunki anatomiczne występujące przy zespole cieśni nadgarstka czy też w przypadku guzów uciskających pobliskie nerwy,
  • uraz, na przykład złamanie kości znajdującej się w pobliżu nerwu, komplikacje wynikające operacji chirurgicznych lub też postrzał,
  • guzy, które mogą się tworzyć bezpośrednio na nerwach lub w ich okolicach, warto zaznaczyć, że do neuropatii mogą przyczyniać się guzy zarówno łagodne jak i złośliwe,
  • zakażenia wirusowe i bakteryjne,
  • przyjmowanie niektórych leków, np. w przypadku terapii izoniazydem, który stosowany jest w leczeniu gruźlicy, fenytoiny stosowanej przy padaczce oraz stosowanie leków przeciwnowotworowych
  • niedobory żywieniowe pojawiające się na przykład u alkoholików,
  • nadmierne stosowanie niektórych środków, w tym witamin, najczęściej dotyczy to witamin B1, B6 i B12, które odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie nerwów, jednak wpływ na powstanie neuropatii może mieć również witamina E i B3,
  • półpasiec – może prowadzić do neuropatii trwającej nawet 2 lata i utrzymującej się długo po zniknięciu zmian skórnych,
  • cukrzyca – prowadzi do neuropatii w okolicach dłoni i stóp,
  • niektóre choroby, głównie takie jak: borelioza, miażdżyca tętnic, HIV/AIDS, błonica, szpiczak mnogi, twardzina, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, wirusowe zapalenie wątroby typu C oraz powikłania po mocznicy,
  • stosowanie chemioterapii,
  • zatrucia chemiczne, na przykład talem lub ołowiem.



Niezbyt silne objawy uszkodzenia nerwów obwodowych pojawić się mogą u osób pracujących przez długi czas w takiej samej pozycji, na przykład u osoby pracującej długo na kolanach w ogrodzie.

Diagnostyka

Aby podjąć odpowiednie leczenie neuropatii, najpierw konieczne jest prawidłowe zdiagnozowanie czynnika prowadzącego do choroby. Zazwyczaj na początku zaleca się wykonanie podstawowych badań biochemicznych moczu i krwi oraz wykonanie badań radiologicznych części kostnych, ponieważ zdarza się, że badanie to ukazuje zmiany kostne prowadzące do ucisku nerwów. Ważne są także badania neurologiczne, które obejmują ocenę odruchów i czucia, siłę mięśni i ich ewentualne zaniki.

Stan nerwów można ocenić za pomocą elektroneurografii, czyli badania, które obrazuje przewodzenie w tkance mięśniowej lub na podstawie badania przewodnictwa nerwowego. Badanie to polega na zastosowaniu odpowiednich elektrod, które odczytują natężenie prądu przebiegającego przez mięsień lub nerw.

Czasami konieczne jest również sprawdzenie poziomu witaminy B12 i kwasu foliowego, a także wykonanie badań serologicznych wykluczających lub potwierdzających boreliozę oraz badania płynu mózgowo-rdzeniowego. Zdarza się, że konieczne może być także wykonanie biopsji nerwu.

Leczenie neuropatii

Skuteczne leczenie neuropatii najczęściej obejmuje:

  • fizjoterapię – różne ćwiczenia zalecane przez fizjoterapeutę pomagają w znacznym stopniu walczyć z objawami uszkodzenia nerwów,
  • masaże – pomagają w znacznym stopniu zmniejszyć dolegliwości związane z przykurczami i nadmiernym napięciem mięśni,
  • leki, na przykład antybiotyki podawane przy boreliozie,
  • metody chirurgiczne.

Objawy neuropatii, które wynikają z uszkodzenia nerwów obwodowych podczas zabiegu chirurgicznego zazwyczaj znikają same podczas gojenia się. Bóle wywołane przez uszkodzenia nerwów substancjami toksycznymi i infekcjami również znikają samoistnie zaraz po zaprzestaniu działania danego czynnika, na początku procesu zdrowienia.

W neuropatii cukrzycowej objawy ustępują po przywróceniu prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Natomiast, jeśli choroba nerwów wynika z nieprawidłowego ukrwienia kończyn dolnych, to zanik objawów następuje po przywróceniu poprawnego krążenia krwi w tych kończynach. W neuropatii cukrzycowej ważnym elementem terapii jest odpowiednie dbanie o kończyny oraz zapobieganie uszkodzeniom naskórka.

Gdy przyczyną neuropatii są schorzenia takie jak toczeń, twardzina czy też reumatoidalne zapalenie stawów poprawę stanu zdrowia przynieść może stosowanie środków przeciwzapalnych i immunosupresyjnych, to znaczy takich, które obniżają odporność.

Borelioza jest zazwyczaj leczona przez podawanie dużych dawek antybiotyków i mimo, że najczęściej dochodzi do zmniejszenia intensywności odczuwanych dolegliwości, to jednak nie zawsze leki te prowadzą do całkowitego wyleczenia. Natomiast bóle kończyn pojawiające się przy tej chorobie zazwyczaj ustępują samoistnie.

Duże znaczenie terapeutyczne ma przerwanie podawania znacznych dawek witaminy B6, co w znacznym stopniu pomaga zahamować narastanie objawów uszkodzenia nerwów. Niestety nie powoduje to wyleczenia powstałych już zmian.

Duże znaczenie w postępowaniu leczniczym ma również medycyna niekonwencjonalna, która pomaga w łagodzeniu niektórych przykrych dolegliwości związanych z neuropatią. Najczęściej stosuje się:

  • akupunkturę – metoda daje pozytywne wyniki przy bólach kończyn, jest szczególnie skuteczna w przypadku neuropatii po przebytym półpaścu;
  • ziołolecznictwo – w łagodzeniu dolegliwości bólowych pomocne mogą być zioła, wyciągi oraz olejki przyrządzane z roślin leczniczych; wykorzystywane są głównie preparaty z owoców pieprzowca, okłady z nasion gorczycy oraz olejki eteryczne; pomocne mogą być także okłady ze świeżego chrzanu, które rozgrzewają bolące miejsca przynosząc jednocześnie dużą ulgę;
  • technikę Alexandra – pomaga w korygowaniu postawy, ponieważ gdy jest ona niewłaściwa może przyczyniać się do ucisków i uszkodzeń nerwów.

Warto również wspomnieć o samoleczeniu. W przypadku niezbyt nasilonych objawów ucisku nerwów, takich jak kłucie, drętwienie czy też mrowienie kończyn konieczne jest skorygowanie postawy, co pozwala w wielu przypadku samemu pozbyć się tych dolegliwości. W przypadku osób wykonujących pracę wiążącą się z przeciążeniami mięśni i nerwów, zalecane jest wykonywanie częstych przerw podczas pracy. Należy również zastanowić się nad zmianą stylu życia, ograniczeniem spożywania alkoholu i przyjmowaniem mniejszych ilości witamin bez kontroli lekarza. W przypadku palaczy niezbędne jest rzucenie nałogu.

Profilaktyka

Zapobieganie neuropatii jest bardzo istotne dla pacjentów. Skuteczna profilaktyka neuropatii możliwa jest w przypadku stosowania się do zaleceń, wśród których można wyróżnić:

  • korygowanie własnej postawy, aby nie dopuścić do ucisku nerwów,
  • zwracanie uwagi na z pozoru błahe objawy, takie jak mrowienie, drętwienie czy też kłucie kończyn oraz zgłoszenie się do lekarza w przypadku ich zaobserwowania,
  • wczesne wykrywanie i leczenie chorób podstawowych,
  • spożywanie alkoholu w umiarkowanych ilościach,
  • rzucenie palenia,
  • nie przyjmowanie nadmiernych ilości witamin bez konsultacji z lekarzem.

W przypadku, gdy neuropatia jest wywołana cukrzycą duże szanse daje wczesne wykrycie choroby i dążenie do wyrównania metabolicznego cukrzycy. Ważnym elementem zapobiegania neuropatii cukrzycowej jest także stosowanie odpowiedniej diety, zakaz picia alkoholu i palenia papierosów, unikanie stresów oraz leków mogących niekorzystnie wpływać na układ nerwowy.

Powikłania

W większości powikłania neuropatii opierają się na zmniejszeniu odczuwania temperatury i bólu w wyniku uszkodzeń nerwów. Pojawiają się zazwyczaj głębokie rany i zmiany chorobowe, których chory nie dostrzega we wczesnym stadium ze względu na brak odczuwania niepokojących sygnałów w postaci bólu.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: