Demencja starcza (otępienie starcze)


Otępienie starcze nazywane również starczą demencją to schorzenie związane z zaburzeniami funkcji poznawczych. Najczęściej dotyka osób, które ukończyły 65 rok życia i zdecydowanie częściej pojawia się u kobiet niż u mężczyzn. Choroba jest zazwyczaj trudna do zdiagnozowania, ponieważ często się ją myli z innymi schorzeniami.

Wiele osób uważa, że demencja jest normalnym objawem starzenia się, ale nie jest to prawda. Ludzie starsi z wiekiem mają coraz większe problemy z pamięcią i poznaniem, jednak demencja jest chorobą, której objawy postępują szybko. Podjęcie odpowiednio szybkiego, prawidłowego leczenia może w znacznym stopniu poprawić komfort życia starszej osoby.

Mimo, że choroba dotyczy raczej osób starszych to może pojawić się nawet w młodym wieku. Jej przebieg jest wówczas znacznie gwałtowniejszy niż w przypadku osób starszych i powoduje znaczne szkody w psychice pacjenta.

Objawy demencji starczej

Demencja - zmiany neuronowePierwszym objawem mogącym świadczyć o otępieniu starczym jest osłabienie pamięci, która często bywa także zwykłym objawem starości i z tego względu jest bagatelizowana. Jednak osoba z demencją starczą jest w stanie przypomnieć sobie zdarzenia mające miejsce wiele lat wcześniej, a nie pamięta co robiła dzień wcześniej.  Następnie pojawić się mogą:

  • utrata pamięci,
  • zmiany osobowości,
  • wahania nastroju,
  • apatia i złe samopoczucie,
  • osłabienie organizmu,
  • drażliwość,
  • niechęć do wykonywania codziennych czynności oraz kłopoty z ich wykonywaniem i umieszczanie rzeczy w nieodpowiednich dla nich miejscach,

Przyczyny powstawania

Główną przyczyną powstawania otępienia starczego są uszkodzenia mózgu będące objawem wielu chorób neurodegeneracyjnych, prowadzących w efekcie do zwyrodnienia tkanki nerwowej.  Jedną z najbardziej znanych chorób prowadzących do demencji starczej jest choroba Alzheimera wywołująca tak zwane otępienie o typie alzheimerowskim.  Badania mózgu przeprowadzone na osobach zmarłych na Alzheimera pokazały u nich złogi uniemożliwiające wzajemne łączenie się komórek nerwowych. Komórki te obumierały i tworzyły się ogniska blokujące transport substancji upośledzając w ten sposób przekazywanie informacji z jednego neuronu na kolejny.

Inną przyczyną pojawienia się otępienia starczego jest choroba Picka i podobne do niej zaburzenia prowadzące do degeneracji płatów skroniowych i czołowych. Wyróżnia się również otępienia w chorobie Parkinsona i z ciałkami Lewy’ego, otępienie towarzyszące chorobie Huntingtona, szybko postępujące otępienie w chorobie Creuzfelda-Jackoba i zaburzenia neuropsychologiczne o cechach demencji występujące w zakażeniu wirusem HIV lub przy AIDS.

Otępienie może towarzyszyć również nadużywaniu alkoholu, awitaminozie B12 oraz nadczynności tarczycy.

Diagnostyka

Rozpoznanie otępienia starczego bywa bardzo proste. Najczęściej stosuje się w tym celu testy, takie jak powtarzanie liczb w kolejności prawidłowej i odwrotnej, powtarzanie słów lub łączenie liczb.

Leczenie demencji starczej

Istnieje wiele metod leczenia, zapobiegania oraz opóźniania demencji starczej. Należy do nich między innymi tak zwany jogging mózgowy polegający na aktywizacji zapisów pamięciowych, ćwiczeniu płynności wymowy oraz łączeniu wyrazów. Możliwe jest dzięki temu systematyczne stymulowanie aktywności umysłowej spowalniające proces starzenia się mózgu. Można również samodzielnie w domu wykonywać niektóre ćwiczenia, np. pisanie listów, głośne czytanie książek, prowadzenie dziennika lub czytanie powieści odcinkowych w gazetach.

Istnieje także wiele roślin, które zażywane systematycznie poprawiają pracę mózgu. Najczęściej stosuje się żeń-szeń, miłorząb japoński, ogórecznik lekarski oraz preparaty zawierające lecytynę.

Żeń-szeń zalecany jest w otępieniu umysłowym o różnej etiologii. Doskonale poprawia sprawność umysłową, wzmacnia system odpornościowy i ułatwia koncentrację. Natomiast przy zażywaniu żeń-szenia w jakiejkolwiek postaci należy pamiętać o stosowaniu zalecanej dawki. Jej przekroczenie może wywołać tak zwany syndrom żeńszeniowy objawiający się złym samopoczuciem, bólami głowy i podwyższonym ciśnieniem tętniczym.

Miłorząb japoński pozytywnie wpływa na naczynia krwionośne, a korzystne działanie na komórki mózgu związane jest ze wzrostem przepływu krwi i zwiększonym dostarczaniem tlenu i związków odżywczych do komórek. Wyciąg z miłorzębu posiada korzystne działanie przy upośledzeniu koncentracji i pamięci.

Stosowanie oleju z nasion ogórecznika lekarskiego nie tylko łagodzi objawy miażdżycy naczyń mózgowych, ale również poprawia pamięć, koncentrację i zmniejsza chwiejność nastojów. Ponadto posiada działanie obniżające poziom cholesterolu LDL, co pozytywnie wpływa na funkcjonowanie organizmu.

Lecytyna natomiast jest substancją obecną w komórkach nerwowych, która posiada właściwości zapobiegające procesom zwyrodnieniowym. Doskonale poprawia koncentrację i sprawność umysłową. W dużych ilościach występuje w ziarnach lnu, dostępnych w postaci zmielonej lub jako specjalnie preparowane nasiona w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością.

Profilaktyka

Całkowicie demencji nie można zapobiec, ponieważ jest ona w pewien sposób związana z procesem starzenia się, jednak można ją spowolnić. W tym cale warto wykonywać czynności takie jak:

  • gra w szachy i rozwiązywanie krzyżówek,
  • regularna aktywność fizyczna,
  • stosowanie diety bogatej w witaminy z grupy B, zwłaszcza B9, czyli kwas foliowy, curry, soki warzywne i owocowe, witaminę E oraz C, kwasy tłuszczowe omega-3,
  • osobom starszym zaleca się także picie soku buraków, według ostatnich badań usprawnia on przepływ krwi w mózgu, szczególnie do istoty białej płata czołowego, który jest bardzo często dotykany przez zmiany prowadzące do demencji,
  • umiarkowane spożywanie alkoholu,
  • utrzymywanie dobrych kontaktów z innymi osobami, samotni są 2 razy bardziej narażeni na powstanie demencji niż osoby utrzymujące regularne kontakty ze znajomymi.

Powikłania

W ostatnich stadiach otępienia o typie alzheimerowskim osoba chora ma problemy z poruszaniem się, pojawiają się również zaburzenia w funkcjonowaniu zwieraczy, więc chory może wymagać zakładania pieluch lub cewnika. Osoba taka narażona jest na wystąpienie szeregu powikłań, takich jak zapalenie płuc, zakażenie dróg moczowych i odleżyny.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu: