Żylaki powrózka nasiennego


Żylaki powrózka nasiennego określane także jako żylaki jąder są nieprawidłowymi poszerzeniami naczyń żylnych splotu wiciowatego, które są odpowiedzialne za zbieranie krwi z jąder. Splot wiciowaty stanowi część powrózka nasiennego, będącego anatomiczną strukturą, która osiąga długość około 15-20 centymetrów. Zalicza się do niej wszystkie twory  wchodzące i wychodzące z moszny jednocześnie przechodzące przez kanał pachwinowy.

Żylaki powrózka nasiennego są jednym z najczęstszych powodów męskiej niepłodności. Spowodowane jest to faktem, że zwiększony przepływ krwi okolic powrózka nasiennego podnosi temperaturę, a w związku z tym prowadzi do zwolnienia wytwarzania plemników oraz do zmniejszenia ich liczby. Z tego względu żylaki powrózka nasiennego bardzo często diagnozowane są u mężczyzn leczących się z powodu niepłodności.

Szwy po operacji żylaków powrózka nasiennegoPrzypadłość ta dotyczyć może mężczyzn w każdym wieku, jednak często pojawiają się już u młodych chłopców. Szacuje się, że występuje u około 11% osób płci męskiej.

Wyróżnia się trzy stopnie zaawansowania żylaków powrózka nasiennego:

  • I stopień – żylaki są małe, stosunkowo trudno wykrywalne, ujawniają się w pozycji stojącej w czasie próby Valsalvy (badanie podczas kaszlu),
  • II stopień – żylaki są większe, w dalszym ciągu są niewidoczne, jednak można je wykryć dotykiem; w czasie próby Valsalvy stają się większe i bardziej widoczne,
  • III stopień – żylaki są duże, można je zobaczyć gołym okiem, sprawiają, że zarys moszny staje się zniekształcony.

Objawy żylaków powrózka nasiennego

Żylaki powrózka nasiennego nie powodują najczęściej żadnych wyraźnych dolegliwości. Czasami pojawić się mogą:

  • uczucie tępego bólu,
  • uczucie ciężkości,
  • dyskomfort w okolicach moszny,
  • powiększenie lub obrzmienie moszny,
  • ocieplenie moszny,
  • ciągnący ból w pachwinie,
  • ból w trakcie wzwodu.


Przyczyny powstawania

Wśród głównych przyczyn powstawania żylaków powrózka nasiennego wymienić można:

  • wzrost ciśnienia hydrostatycznego w żyłach, które odprowadzają krew z jąder,
  • nieprawidłowości w pracy mechanizmu zastawkowego oraz pojawienie się dodatkowego krążenia obocznego,
  • zjawisko, które określane jest mianem „dziadka do orzechów” – w tym przypadku żyła nerkowa jest zaklinowana pomiędzy tętnicą krezkową górną od przodu, a aortą od tyłu, co powoduje, że wyższe ciśnienie hydrostatyczne przeniesione zostaje do splotu wiciowatego.

Wzrost ciśnienia w żyłach nasiennych może także wynikać z ucisku żyły biodrowej wspólnej pomiędzy tętnicą biodrową, a brzegiem miednicy.  Żylaki powrózka nasiennego mogą występować również w przypadku zakrzepowego zapalenia żył, nowotworów nerek oraz nowotworów przestrzeni pozaotrzewnowej.

Żylaki powrózka nasiennego powstają przede wszystkim na lewej żyle jądrowej. Chorobie sprzyja siedzący tryb życia, a także długotrwały i intensywny wysiłek.

Diagnostyka

Żylaki powrózka nasiennego są stosunkowo łatwe do wyczucia. Przy dotyku sprawiają wrażenie miękkich guzków o różnej wielkości. Rozpoznanie choroby opiera się na badaniu dotykowym prowadzonych w ciepłym pomieszczeniu. Mężczyzna badany jest w pozycji leżącej oraz stojącej. Lekarz  na początku ogląda samą mosznę, a następnie palpacyjnie bada powrózki nasienne przed i podczas próby Valsalvy. Pozwala to na rozpoznanie żylaków powrózka nasiennego, a także na zakwalifikowanie ich do jednej z trzech grup.

Następnie lekarz może ocenić wielkość oraz konsystencję jąder. Rozmiar jąder lekarz może sprawdzić za pomocą badania USG lub też orchidometrem. Badaniami pomocniczymi w tym przypadku mogą być wsteczna angioscyntygrafia oraz angiografia żyły jądrowej. W rozpoznaniu żylaków powrózka nasiennego pomocne może być  także badanie tomograficzne, które uwzględnia związek pomiędzy biernym przekrwieniem w jądrze, a wzrostem temperatury moszny.

Leczenie żylaków jąder

Leczenie żylaków powrózka nasiennego opiera się przede wszystkim na wykorzystaniu jednej z trzech metod:

  • techniki doprowadzającej do embolizacji lub też sklerotyzacji żyły jądrowej,
  • metody laparoskopowej,
  • tradycyjnej operacji chirurgicznej, w której dociera się do naczyń żylnych zbierających z jądra krew na różnych poziomach ich przebiegu.

Każda z tych metod ma ten sam cel – odwrócenie spływu krwi z jądra przez żyłę nerkową oraz skierowanie tej krwi przez żyły jądrowodu, nasieniowodu, mięśnia dźwigacza jądra oraz przez żyły mosznowe do żyły głównej dolnej. Dzięki temu możliwe jest ograniczenie zalegania krwi w okolicach moszny.

Przezskórna embolizacja wykorzystuje promienie Rentgena. Zabieg polega na wprowadzeniu cewnika poprzez niewielkie nacięcie wykonywane w pachwinie. Dzięki kontroli radiologicznej możliwe jest dokładne określenie położenia narzędzi w naczyniach oraz docelowego miejsca. Gdy zmiana zostaje usunięta, cewnik jest usuwany, a rana zaszywana. Metoda ta jest bardzo skuteczna, a mężczyźni już dzień po zabiegu mogą wykonywać rutynowe czynności.

Sklerotyzacja polega natomiast na podaniu do odpowiedniego naczynia środka farmakologicznego powodującego obkurczanie się oraz zasklepianie naczynia. Następuje stopniowe włóknienie ściany oraz zmniejszanie się średnicy naczynia, aż do jego całkowitego zamknięcia. Zaraz po wykonaniu zabiegu mężczyzna może wrócić do wykonywania codziennych czynności. Jednak przez około miesiąc powinno się unikać wysokich temperatur, np. gorących kąpieli, sauny czy też opalania.

Leczenie laparoskopowe objęte jest znacznie mniejszym ryzykiem niż operacja chirurgiczna. Jedną z nowszych stosowanych metod z wykorzystaniem tej techniki jest tak zwane klipsowanie żyły jądrowej. Zabieg ten jest jednak kosztowny i z tego względu rzadko wykonywany.

W leczeniu chirurgicznym żylaków przecina się oraz podwiązuje żyłę jądrową lub też przecina i podwiązuje naczynia nasienne powyżej kanału pachwinowego. Rzadziej wycina się splot wiciowaty poniżej pierścienia pachwinowego. Zazwyczaj cały zabieg chirurgiczny trwa mniej więcej 30 minut i wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym lub też ogólnym. Jednak po operacji mężczyzna powinien pozostać w szpitalu nawet dwa dni. Po zabiegu pacjent może robić chłodzące okłady z lodu, a także przyjmować odpowiednie leki przeciwbólowe. Do pełnej sprawności seksualnej mężczyzna wrócić może dopiero po dwóch tygodniach. W niemal 10% przypadków po operacjach pojawiają się powikłania pooperacyjne, które mają postać wodniaka jądra.

Podjęcie leczenia żylaków powrózka nasiennego przynosi korzystne efekty. U około 70-80% mężczyzn dochodzi do poprawy jakości nasienia.

Należy pamiętać, że nie zawsze żylaki powrózka nasiennego wymagają natychmiastowego leczenia operacyjnego. Wskazaniami do przeprowadzenia zabiegu w przypadku żylaków są:

  • nasilanie się stopnia zaawansowania choroby,
  • zauważenie w dwóch badaniach nieprawidłowości w nasieniu,
  • odczuwanie bólu, który utrudnia normalne funkcjonowanie,
  • zatrzymanie wzrostu objętości jąder po stronie, na której znajdują się zmiany żylne.

U nastolatków wskazaniami do przeprowadzenia zabiegu są głównie:

  • dolegliwości bólowe,
  • zmniejszenie się objętości jądra w porównaniu do zdrowego jądra przynajmniej o 10%,
  • odczuwanie dyskomfortu,
  • II oraz III stopień zaawansowania klinicznego,
  • zmiany w konsystencji jądra,
  • obustronne żylaki.

W przypadku młodych mężczyzn nie przeprowadza się operacji w I i II stopniu zaawansowania choroby, jeżeli nie zauważa się żadnych dolegliwości.

Profilaktyka

Nie ma skutecznej metody pozwalającej na zapobieganie żylakom powrózka nasiennego. Z tego względu warto czasami wykonywać samobadanie, na przykład w trakcie kąpieli. Im wcześniej chory zgłosi się do lekarza, tym większe prawdopodobieństwo wyleczenia oraz przywrócenie pełnej płodności.

Powikłania

Żylaki powrózka nasiennego powodują pogarszanie się jakości plemników, co w efekcie prowadzi do niepłodności. Jest to spowodowane podwyższoną temperaturą okolic żylaka, która nie sprzyja produkcji plemników. Czasami żylaki powrózka nasiennego mogą przyczyniać się do powstawania zmian degeneracyjnych jąder.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: