Polipy macicy


Polipy macicy są jedną z częściej występujących chorób macicy. Pojawiają się zarówno u kobiet w wieku rozrodczym, jak i u kobiet w wieku pomenopauzalnym.  Ze względu na umiejscowienie polipy można podzielić na:

  • endometrialne – umiejscawiają się w jamie macicy, częstość ich występowania wzrasta razem z wiekiem,
  • szyjkowe, czyli endocerwikalne – umiejscawiają się w kanale szyjki macicy, wystają z jej ujścia zewnętrznego, często widoczne są przy wziernikowaniu pochwowym.

Polipy macicy są zaburzeniami rozrostowymi błony śluzowej, która wyściela jamę macicy lub też kanał szyjki macicy. Najczęściej są to owalne wyrośla, które wypełniają kanał szyjki macicy oraz wpuklają się do światła pochwy lub też do światła jamy macicy. Polipy mogą mieć różną wielkość, najczęściej od 5 do 30 milimetrów. Ich kształt najczęściej jest obły.

Kobieta z bólami brzuchaBiorąc pod uwagę obraz histeroskopowy, a także budowę histologiczną polipy można podzielić na 6 grup:

  • Polipy hiperplastyczne – występują dosyć często, ich rozmiary wynoszą do kilku centymetrów. Charakterystyczna jest dla nich obecność gruczołów rozrostowych z gęstym podścieliskiem oraz z liczną siecią cienkościennych tętnic mających skłonność do łatwego pękania i powodowania krwawień.
  • Polipy atroficzne – to polipy torbielowato-gruczołowe. Najczęściej występują u kobiet znajdujących się w okresie pomenopauzalnym. Zmiany zbudowane są z atroficznych gruczołów posiadających torbielowatą budowę. Są one wypełnione śluzowatą treścią i posiadają niewiele naczyń krwionośnych.
  • Polipy czynnościowe – mają budowę czynnościowego endometrium otaczającego prawidłowe podścielisko z gruczołami o różnej fazie wydzielania. Polipy tego typu są najczęściej efektem miejscowych zaburzeń proliferacji, wydzielania, a także złuszczania endometrium.
  • Polipy adenomiotyczne – to bardzo duże polipy, które składają się z elementów mięśni gładkich w podścielisku. Są dobrze unaczynione, posiadają liczne cienkościenne tętnice, które z łatwością pękają i skutkują obfitymi krwotokami. Polipy te często powodują krwawienie, które uniemożliwia przeprowadzenie zabiegu histeroskopowego.

Odmianą polipów adenomiotycznych są atypowe polipowate gruczolakomięśniaki. Są to polipy, które wywołują bardzo silne krwawienia uniemożliwiające wykonanie histeroskopii. Wówczas jedynym sposobem leczenia powstrzymującym krwawienie jest wyłyżeczkowanie jamy macicy. W tym przypadku podczas badania histologicznego często wykrywa się komórki gruczolakoraka.  Ten typ polipa pojawia się głównie u kobiet, które ukończyły 40 rok życia. Zmiana charakteryzuje się agresywnym wzrostem oraz występowaniem krwotoków. Ponieważ polip ten ma charakter onkologiczny, to konieczne jest radykalne leczenie operacyjne.

  • Polipy mieszane cerwikalno-endometrialne – to polipy, które wychodzą z kanału szyjki macicy lub też z okolic cieśni macicy oraz z ujścia wewnętrznego kanału szyjki macicy. Składają się z gruczołów szyjkowych oraz endometrialnych znajdujących się w różnych fazach wydzielniczych.
  • Polipy atypowe – to małe polipy, posiadające nierówny kształt oraz powierzchnię, a także atypowy przebieg naczyń krwionośnych oraz ogniska martwicy. Znajdują się najczęściej w rogach macicy. Za pomocą biopsji tego typu polipa oraz badania histopatologicznego uzyskuje się najczęściej rozpoznanie złośliwego nowotworu macicy – gruczolakoraka.

Ten podział polipów ma bardzo duże znaczenie, ponieważ od zakwalifikowania polipa do konkretnej grupy zależy postawienie właściwej diagnozy oraz podjęcie decyzji o dalszym leczeniu.

Objawy polipów macicy

Objawy, a także konsekwencje związane z rozrastającymi się polipami są bardzo zróżnicowane. Początkowo polipy macicy mogą nie powodować żadnych objawów. Jednak z czasem prowadzą do nieprawidłowych krwawień macicznych. W przypadku mniej więcej 15% kobiet znajdujących się w wieku reprodukcyjnym, u których występują nieprawidłowe krwawienia maciczne diagnozuje się polipy maciczne. W przypadku kobiet w wieku pomenopauzalnym odsetek takich kobiet wzrasta już do 25%.

Głównym objawem polipów macicy są plamienia okołomiesiączkowe lub też międzymiesiączkowe, a także obfite i bolesne, czasami wręcz krwotoczne miesiączki. Poza tym występować mogą również ropne upławy, bóle podbrzusza oraz plamienia po stosunku. Gdy polipy osiągają większe rozmiary mogą wywoływać bóle podobne do bólów porodowych. W przypadku kobiet niepłodnych polipy macicy mogą nie dawać żadnych objawów. Są to tak zwane polipy bezobjawowe.


Przyczyny powstawania

Przyczyny powstawania polipów macicy nie są do końca jasne. Przypuszcza się, że do ich powstawania przyczyniać się mogą zaburzenia hormonalne, a szczególnie podwyższone stężenie estrogenów.

Diagnostyka

Do rozpoznania polipów macicy najczęściej prowadzi badanie USG. Jednak zmiany o mniejszych rozmiarach mogą być słabo widoczne. Widoczność polipów w badaniu ultrasonograficznym zależna jest od grubości błony śluzowej macicy, a więc od fazy cyklu miesiączkowego. Z tego względu polipy najłatwiej zobaczyć zaraz po miesiączce. Zdarza się, że zmiany są również dobrze widoczne w czasie owulacji, czyli w połowie cyklu.

Gdy pojawiają się problemy z uwidocznieniem polipów – w następujących po sobie badaniach USG polipy są raz widoczne, a raz nie, najczęściej wykonuje się sonohisterografię. Badanie to polega na wykonaniu USG przy jednoczesnym wypełnieniu jamy macicy płynem podawanym do macicy przez cienki cewnik. Badanie to nie powoduje żadnych dolegliwości bólowych, jednak w wyniku wielu czynności, które musi wykonać lekarz sprawia znaczny dyskomfort.

W kierunku ostatecznego rozpoznania polipa w macicy wykonuje się histeroskopię. Jest to badanie pozwalające na dokładną diagnostykę zmiany, a także na jej usunięcie.

Leczenie polipów macicy

Zabieg usunięcia polipa szyjki macicy, określany także jako ablucja przeprowadzany jest po konsultacji z pacjentką. Polipy mogą być usuwane ambulatoryjnie z wykorzystaniem ablacji, czyli ukręcania. Zabieg polega na odsłonięciu szyjki macicy za pomocą specjalnego wziernika, a następnie na wprowadzeniu do kanału szyjki macicy specjalnego narzędzia oraz ukręceniu polipa. Wówczas często stosuje się również łyżeczkowanie, dzięki któremu można pobrać materiał do badania histopatologicznego.

Usunięcie polipów prowadzić można także w warunkach szpitalnych przy pomocy histeroskopu. Histeroskopia operacyjna to niezbyt inwazyjny zabieg ginekologiczny. Pozwala nie tylko na odpowiednie zdiagnozowanie zmiany, ale także na bezpieczne usunięcie polipa przy jednoczesnej kontroli obrazu optycznego. Istnieje wiele różnych technik histeroskopii. Wybór odpowiedniej zależny jest między innymi od wielkości polipa, od wieku kobiety, od dynamiki rozwoju polipa, a także od odczuwanych przez pacjentkę dolegliwości. Wycięty polip poddawany jest następnie badaniu histopatologicznemu. Po analizie obrazu histeroskopowego polipa, a także po otrzymaniu wyników badania mikroskopowego możliwe jest postawienie ostatecznej diagnozy oraz zaproponowanie dalszego leczenia.

Histeroskopia wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Do trzech dni po zabiegu utrzymywać się może niewielkie krwawienie, jednak nie powinny doskwierać żadne dolegliwości bólowe. Nawroty polipów występują bardzo rzadko, a wyniki leczenia zazwyczaj są zadowalające.

Inną metodą leczenia polipów macicy jest także tak zwane łyżeczkowanie. Zabieg ten polega na wprowadzeniu do zewnętrznego ujścia szyjki macicy narzędzia, które przypomina łyżeczkę, a następnie na zeskrobaniu polipa, który następnie poddawany jest badanu histopatologicznemu. Zabieg ten jest bezpieczny, chociaż zaliczany jest do metod inwazyjnych. Łyżeczkowanie wykorzystywane jest dzisiaj już rzadziej, ponieważ wiąże się ze zdecydowanie większym ryzykiem skaleczenia ścian macicy. Również nawroty polipów w przypadku leczenia tą metodą występują zdecydowanie częściej. Po łyżeczkowaniu pojawić się mogą niewielkie krwawienia, a także bóle w dolnej części brzucha. Przez około dwa tygodnie od zabiegu należy powstrzymywać się od współżycia, a także się oszczędzać.

W przypadku rozwoju nowotworu endometrium. Leczeniem może być histerektomia. Jest to zabieg polegający na całkowitym usunięciu macicy. Może być on przeprowadzany metodą klasyczną oraz laparoskopową. Zabieg klasyczny opiera się na otwarciu jamy brzusznej oraz na usunięciu macicy. Operacja taka wiąże się z koniecznością pozostania w szpitalu najczęściej od 6 do 10 dni, a przez kilka tygodni od zabiegu należy prowadzić spokojny, oszczędzający tryb życia. Powrót do pełnej sprawności zajmuje nawet kilka miesięcy. Zabieg laparoskopowy przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym. Polega na wykonaniu niewielkiego nacięcia tuż przy pępku przez które wprowadza się następnie laparoskop. Urządzenie to pozwala na stały nadzór nad jamą brzuszną oraz uwidacznia pole operacji. Wykonuje się także drugie nacięcie w dole brzucha, przez które wprowadza się odpowiednie mikronarzędzia. Usuwanie macicy przeprowadza się niewielkimi fragmentami. Technika ta jest o tyle korzystniejsza, że w szpitalu kobieta musi pozostać nie dłużej niż 5 dni, a powrót do pełnej sprawności zajmuje kilka tygodni. Niestety metoda ta nie może być wykorzystywana u wszystkich kobiet, np. w przypadku kobiet posiadających dużą macicę.

Profilaktyka

Nie ma metod pozwalających na zapobieganie polipom macicy. Możliwe jest jedynie ich diagnozowanie we wczesnych stadiach, gdzie leczenie jest dużo prostsze. Z tego względu konieczne jest systematyczne wykonywanie badań profilaktycznych, w tym przypadku jest to przezpochwowe USG.

Powikłania

Najczęściej polipy to łagodne rozrosty, których usunięcie daje pewność całkowitego wyleczenia. Jednak w niektórych przypadkach, np. przy polipach atypowych czy też polipach adenomiotycznych wycięcie zmiany nie gwarantuje całkowitego wyleczenia. Wówczas konieczne jest podjęcie bardziej radykalnego leczenia operacyjnego, między innymi prostego lub też rozszerzonego wycięcia macicy metodą klasyczną lub też laparoskopową.

Duże znaczenie ma występowanie polipów oraz związanej z nimi niepłodności. Aby mogło dojść do zapłodnienia i prawidłowego rozwoju ciąży konieczne jest odpowiednie zagnieżdżenie się zarodka. Pojawienie się polipów wywołuje zapalną reakcję błony śluzowej macicy, a w związku z tym zaburza odpowiednią przemianę, która przygotowuje macicę do zagnieżdżenia się zarodka. Z tego względu w trakcie leczenia niepłodności lub podczas przygotowywania się do zajścia w ciążę konieczne jest usunięcie wszystkich polipów.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: