Mocznica


Przewlekła niewydolność nerek nazywana również mocznicą lub uremią to zespół objawów spowodowanych przez upośledzenie funkcjonowania nerek wynikające z postępującego procesu niszczenia nefronów. Dochodzi wówczas do gromadzenia się azotowych produktów przemiany materii, które w normalnych warunkach są wydalane z moczem.

Objawy mocznicy

Nerki - grafikaNiestety pierwsze objawy mocznicy pojawiają się, gdy zniszczeniu ulegnie aż 80% czynnego miąższu nerek. Zazwyczaj są bardzo zróżnicowane i zaliczyć można do nich: narastającą drażliwość, uczucie drętwienia i kurcze kończyn, niedokrwistość, pobudliwość lub senność, brak łaknienia, biegunkę, wymioty lub nudności, niesmak w ustach, bóle głowy, zaburzenia pracy serca, suchą i łuszczącą się skórę z wybroczynami oraz zapach amoniaku z ust. Ponadto u kobiet pojawiają się zaburzenia miesiączkowania. Charakterystycznym objawem jest również nadciśnienie tętnicze i niewydolność krążenia. W bardzo zaawansowanej mocznicy chory na skutek gromadzących się toksyn zaczyna zapadać w śpiączkę, a jego oddech staje się wolniejszy i coraz głębszy.

Przyczyny powstawania

Najczęstszą przyczyną mocznicy są choroby prowadzące do zniszczenia miąższu nerkowego, a także do utrudnień w usuwaniu moczu lub zmian naczyniowych pogarszających ukrwienie nerek. Przyczyną uremii może być również wstrząs lub zespół septyczny. Wśród chorób mogących być przyczyną mocznicy najczęściej występują: nefropatia cukrzycowa, dna moczanowa, nowotwory układu moczowego, choroby naczyń (np. zwężenie tętniczy nerkowej), nefropatia nadciśnieniowa, szpiczak mnogi, wielotorbielowatość nerek, cewkowo-śródmiąższowe choroby nerek oraz pierwotna lub wtórna amyloidoza.

Diagnostyka

Diagnostyka mocznicy oparta jest na obserwacji całości objawów związanych z niewydolnością nerek. Zazwyczaj wykonuje się USG nerek, kontroluje ilość wypijanych płynów i oddawanego moczu, wykonuje tomografię komputerową oraz badanie krwi (oznaczenie OB, kreatyniny, mocznika, glukozy, wapnia, i sodu).


Leczenie mocznicy

Leczenie mocznicy jest bardzo trudne i zazwyczaj mało efektywne. Zdarza się, że konieczne jest zastąpienie odtruwającej funkcji nerek przez zabiegi dializacyjne, czyli dializę otrzewnową lub hemodializę. Wykonuje się również przeszczep nerki.

Leczenie osoby, która nie zakwalifikowała się do przeszczepu lub dializy opiera się głównie na:

  • systematycznym podawaniu leków przepisanych przez lekarza,
  • ograniczeniu wysiłku fizycznego do możliwości chorego, to znaczy, aby nie dojść do momentu, w którym występują objawy zmęczenia, takie jak zadyszka, przyspieszony oddech oraz bladość twarzy,
  • przestrzeganiu zaleceń dietetycznych, w szczególności stosowanie się do rad lekarza w zakresie spożywania białka oraz ilości wypijanych płynów,
  • systematycznych kontrolach moczu, mocznika, kreatyny oraz proteinogramu oraz specjalistycznych badaniach lekarskich wykonywanych w poradniach nefrologicznych.

Osoby zakwalifikowane do przeszczepu i oczekujące na zabieg powinny stosować się do konkretnych zaleceń. Muszą między innymi unikać kontaktu z osobami chorymi w szczególności na choroby zakaźne oraz gorączkującymi. Ważne jest prowadzenie zdrowego trybu życia, oszczędzającego siły psychiczne oraz fizyczne chorego. Należy przestrzegać zaleceń lekarza oraz kontynuować objawowe leczenie farmakologiczne i dietetyczne pod jego nadzorem. Konieczne jest również zgłaszanie lekarzowi każdego problemu ze zdrowiem i przestrzeganie regularności dializ.

Profilaktyka

Działania profilaktyczne mogące pomóc zapobiegać mocznicy to unikanie zapaleń nerek i zakażeń dróg moczowych oraz skuteczne i dokładne leczenie tych schorzeń.

Powikłania

W związku z chorobą i podjętym leczeniem, szczególnie w przypadku dializ może dochodzić do licznych powikłań. Najczęściej podczas zabiegu hemodializy pojawiają się bóle i zawroty głowy, nudności, kurcze mięśni, dreszcze, gorączka i krwawienia. Podczas wytwarzania dostępu naczyniowego mogą powstawać powikłania ostre, do których zaliczają się perforacja naczynia, odma opłucnowa, zaburzenia rytmu serca i zatory, wśród których wyróżnić można zakażenie, zakrzepicę czy też zwężenie naczynia.

Zbyt późne rozpoczęcie leczenia pacjenta dializami lub niewłaściwe prowadzenie dializ może prowadzić do pojawienia się encefalopatii mocznicowej. Objawia się ona bólami głowy, zaburzeniami snu, drażliwością i zmiennością nastrojów. Ciężka postać może prowadzić do dezorientacji i zaburzenia psychotycznego.

Pojawiają się również zaburzenia wodno-elektrolitowe, mogą wówczas wystąpić bóle głowy, wymioty, senność, kurcze mięśniowe, drżenie metaboliczne, drażliwość, drgawki, majaczenie oraz śpiączka.

Do innych powikłań należą:

  • zespół niewyrównania – objawiający się niepokojem, bólami głowy, nudnościami, w ciężkich stanach również utratą przytomności i drgawkami;
  • encefalopatia dializacyjna – w której dojść może do trudności z mową, jąkania się, utraty zdolności wykonywania zamierzonych ruchów i posługiwania się przedmiotami, napadów padaczkowych, zmian osobowości i uogólnionego otępienia;
  • neuropatia obwodowa – objawia się zespołem niespokojnych nóg, zaburzeniami czucia, uczuciem palenia i drętwienia w obrębie stóp oraz bólami kończyn, a także trudnościami w chodzeniu i porażeniem mięśni;
  • zespół kanału nadgarstka – zajmuje zazwyczaj kończynę z przetoką, objawia się bólem i niekiedy utratą czucia dłoni;
  • neuropatia autonomiczna – objawia się brakiem przyspieszonej czynności serca przy spadku ciśnienia krwi, występują w niej również bóle głowy, nudności, ziewanie i niekiedy omdlenia.
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: