Krwiomocz (hematuria)


Krwiomocz nazywany również hematurią jest to termin określający obecność erytrocytów w moczu, w ilości większej niż 5 sztuk w 1μl.Jest to stan patologiczny będący podstawowym objawem chorób układu moczowego. Wyróżnia się krwiomocz makroskopowy, w którym krew w porcji moczu widoczna jest gołym okiem oraz mikroskopowy (krwinkomocz), gdzie zawartość erytrocytów można stwierdzić dopiero przy badaniu mikroskopowym.

Objawy hematurii

Mocz z krwiąPodstawowym objawem hematurii jest krew obecna w moczu, jednak jest on możliwy do zaobserwowania tylko w przypadku krwiomoczu makroskopowego. Porcja oddanego moczu jest wówczas mętna i ma czerwonobrunatne zabarwienie, wygląda jak popłuczyny mięsne lub ciemne piwo. Intensywność zabarwienia jest zależna od ilości erytrocytów w moczu.

Ponadto w zależności od przyczyny krwiomoczu można zaobserwować również szereg innych objawów. Wśród objawów towarzyszących wymienia się najczęściej ból podbrzusza oraz dolegliwości dyzuryczne.

Objawy dyzuryczne to wspólne określenie dla różnych dolegliwości związanych z zaburzeniami występującymi podczas oddawania moczu. Wyróżnić wśród nich można: ból podczas oddawania moczu, bolesne i nagłe parcie na pęcherz, trudności w utrzymaniu moczu oraz jego częstsze niż zwykle oddawanie przy spożywaniu normalnych ilości płynów.

Przyczyny powstawania

Istnieje wiele przyczyn krwiomoczu, wśród najpopularniejszych wymienić można:

  • choroby układu moczowego – pęcherza moczowego, cewki moczowej, moczowodów oraz nerek,
  • choroby internistyczne – powodujące zaburzenia krzepnięcia krwi oraz leki wpływające na krzepliwość,
  • choroby układu moczowo-płciowego mężczyzn – krwawienie z gruczołu krokowego.

Można również wymienić szereg chorób przebiegających z krwiomoczem, warto wśród nich wyróżnić szczególnie:

  • zawał nerki,
  • ostry stan zapalny układu moczowego,
  • napadowa nocna hemoglobinuria,
  • rak pęcherza moczowego i nerki,
  • kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • gruźlica nerek,
  • kamica nerkowa,
  • schistosomiaza układu moczowego,
  • łagodny rodzinny krwiomocz,
  • pourazowe uszkodzenie układu moczowego, np. w wyniku pęknięcia nerki,
  • nadciśnienie złośliwe,
  • ciało obce znajdujące się w pęcherzu moczowym,
  • choroby gruczołu krokowego,
  • rozrosty nowotworowe układu moczowego lub nerek,
  • polipy lub brodawczaki pęcherza moczowego.

Wśród przyczyn krwiomoczu makroskopowego wymienić należy również czynniki niezwiązane z układem moczowym. Są to między innymi: uogólniona skaza krwotoczna i zażywanie niektórych leków, zwłaszcza tych zmniejszających krzepliwość krwi.


Diagnostyka

Rozpoznanie krwiomoczu makroskopowego jest zazwyczaj bardzo proste i opiera się na obserwacji wymienionych objawów. Jednak należy mieć szczególną czujność i starać się odróżnić mocz o silnej barwie herbacianej, która występuje przy spożywaniu zbyt małej ilości płynów, szczególnie podczas upałów i podróży od moczu z domieszką krwi. Krew w moczu nadaje mu nie tylko zmianę barwy, ale także charakterystyczną mętność. Zdarza się, że duże ilości krwi mogą tworzyć skrzepy w drogach moczowych, czego skutkiem jest nieznośny ból. Niezależenie od występujących objawów, przy podejrzeniu krwiomoczu należy jak najszybciej przeprowadzić badanie analityczne. Zmętnienie moczu może być również spowodowane dużą ilością kryształów soli mineralnych, wówczas występuje ceglasty kolor, a po schłodzeniu tworzy się obfity osad. Mimo iż krwiomocz jest objawem mogącym świadczyć o poważnej chorobie i jego przyczyna powinna być jak najszybciej zdiagnozowana, zazwyczaj nie potrzebuje pilnej lekarskiej interwencji.

Różnicowanie poszczególnych przyczyn krwiomoczu jest możliwe na podstawie przeprowadzonego z pacjentem wywiadu, badania chorego, badania laboratoryjnego, w którym przeprowadza się głównie analizę i posiew moczu oraz na podstawie badań obrazowych. Biorąc pod uwagę te ostatnie ocenia się górne drogi moczowe, w szczególności nerki, układy kielichowo-miedniczkowe, pęcherz moczowy oraz moczowody za pomocą badania przezbrzusznego. Aby wykonanie takiego badania było możliwe należy się do niego odpowiednio przygotować. Trzeba zadbać o jak najmniejszą ilość gazów i treści pokarmowej w jelitach, dlatego na badanie należy udać się na czczo oraz przez pewien czas przyjmować środki zmniejszające ilość gazów jelitowych. Ważne jest także odpowiednie wypełnienie pęcherza moczowego i z tego powodu na godzinę przed badaniem zaleca się picie niegazowanych płynów.

U niektórych pacjentów wykonywane jest także badanie przezodbytnicze, któro umożliwia precyzyjną ocenę pęcherza moczowego, ujść pęcherzowych moczowodów oraz fragmentów cewki moczowej i pozwala na zdiagnozowanie nieprawidłowości w budowie oraz zmian w wyglądzie danych struktur.

W niektórych przypadkach konieczne może być badanie endoskopowe, czyli np. wziernikowanie pęcherza – cystoskopia czy też wziernikowanie górnych dróg moczowych.  Innym wykonywanym badaniem jest również zdjęcie RTG przeglądowe jamy brzusznej. Może być ono pomocne w wykazaniu obecności kamieni w drogach moczowych. Ponadto wykonuje się również tomografię komputerową, angiografię naczyń nerkowych oraz urografią.

Należy pamiętać, że w przypadku pojawienia się krwi w moczu zawsze konieczna jest wizyta u specjalisty – nefrologa lub urologa oraz wykonanie badania USG układu moczowego.

Zdarza się, że mimo przeprowadzenia wielu badań przyczyna hematurii nie zostanie jasno zdiagnozowana. Wówczas zaleca się przeprowadzanie kolejnych testów, zwłaszcza gdy chory znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka nowotworu pęcherza moczowego, czyli na przykład kiedy pali papierosy, był poddawany radioterapii lub był narażony na kontakt z toksynami.

Leczenie krwiomoczu

Leczenie w przypadku krwiomoczu jest bardzo zróżnicowane, zależne od wywołującego je schorzenia i polega na zlikwidowaniu choroby wywołującej tę dolegliwość. Przykładowo, gdy za krwiomocz odpowiedzialny jest nowotwór, leczenie opiera się na stosowaniu chemioterapii oraz farmakoterapii. Natomiast w celu wyleczenia kamicy nerkowej stosuje się leki przeciwbólowe i odpowiednie antybiotyki.

Profilaktyka

Całkowite zapobieganie hematurii nie jest możliwe, jednak stosując się do pewnych zasad można znacznie zmniejszyć ryzyko pojawienia się tej dolegliwości.

Przede wszystkim należy pić dużo wody i nie zwlekać z oddawaniem moczu. Po tej czynności fizjologicznej, narządy płciowe należy dokładnie wytrzeć za pomocą papieru toaletowego. Należy również stosować łagodne środki do higieny intymnej, w ten sposób można uniknąć infekcji dróg moczowych.

Warto również ograniczyć spożycie soli i warzyw takich rabarbar czy też szpinak, pomoże to w zapobieganiu kamicy nerkowej.

Ponadto ważne jest unikanie kontaktu z substancjami toksycznymi i chemikaliami, warto też rzucić palenie, wówczas ryzyko pojawienia się nowotworu pęcherza moczowego znacznie się zmniejszy.

Powikłania

W przypadku samego krwiomoczu nie ma żadnych powikłań. Krwiomocz jest sygnałem, że w organizmie zachodzą jakieś nieprawidłowości.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: