Żylaki


Żylakami określa się nienaturalnie rozszerzone naczynia żylne. Zazwyczaj nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia osoby chorej, a są jedynie defektem kosmetycznym. Zdarza się jednak czasami, że żylaki mogą prowadzić do poważnych dolegliwości, a nawet do bardzo niebezpiecznej choroby, jaką jest zakrzepica żył głębokich. Żylaki najczęściej pojawiają się u mieszkańców krajów rozwiniętych, częściej dotyczą kobiet (ok. 40%) niż mężczyzn (20%).

Żylaki najczęściej kojarzone są ze zmianami zlokalizowanymi w okolicach kończyn dolnych. Warto jednak pamiętać, że mogą one dotyczyć także innych części ciała.

Najczęściej można spotkać:

Rzadziej występujące to:

Żylaki i pajączki na nodzeŻylaki można podzielić ze względu na ich rodzaj. Można wówczas wyróżnić:

  • teleangiektazje wewnątrzskórne – określane także jako „pajączki”, znajdują się płytko pod skórą, zazwyczaj nie powodują żadnych dolegliwości i stanowią jedynie problem estetyczny,
  • żylaki siatkowate – tworzą one siatkę poszerzonych oraz krętych żyłek, zlokalizowane są najczęściej w dole podkolanowym lub też na bocznej powierzchni ud czy też łydek,
  • żylaki pnia – są najczęstszą postacią żylaków, zazwyczaj są przyczyną pewnych dolegliwości, pojawiają się szczególnie na przyśrodkowej powierzchni kończyn (żylaki żyły odpiszczelowej), a także na tylnej powierzchni łydki (żylaki żyły odstrzałkowej).

Żylaki dzielone są także ze względu na przyczynę powstawania. Wówczas wyróżnia się:

  • żylaki pierwotne – czyli takie, które rozwijają się samoistnie, główną przyczyna ich powstawania są czynniki genetyczne, które współistnieją z czynnikami ryzyka, takimi jak niezdrowy styl życia, wielogodzinna praca w pozycji siedzącej lub stojącej czy też przebyta ciąża,
  • żylaki wtórne – pojawiają się w wyniku przebytych lub też istniejących stanów chorobowych, które przyczyniają się do permanentnego zastoju krwi w żyłach, np. zakrzepica żył głębokich, wrodzone lub też pourazowe przetoki tętniczo-żylne oraz zmiany angiodysplastyczne.


Objawy żylaków

W początkowym stadium żylaki nie powodują żadnych dolegliwości, a te znajdujące się szczególnie na nogach stanowią jedynie defekt kosmetyczny. Z czasem pojawić się może uczucie ciężaru, a także ból oraz swędzenie zmian.

Należy pamiętać, ze nieleczone żylaki prowadzić mogą do poważnych konsekwencji. Między innymi do powstawania skrzeplin oraz krwotoków, które stanowią bezpośrednie zagrożenie zdrowia oraz życia.

Przyczyny powstawania

Nie ma jednej konkretnej przyczyny powstawania żylaków. W zależności od miejsca powstawania, mogą mieć one różną etiologię.

Powstawanie żylaków rozpoczyna się od naruszenia wytrzymałości ściany żylnej. W miejscu gdzie ścianka jest osłabiona następuje rozszerzanie się żyły i dochodzi do naruszenia funkcjonowania zastawek żylnych. Gdy zastawki żylne nie zamykają się prawidłowo, krew nie przepływa odpowiednio i w konsekwencji dochodzi do rozszerzania się żyły. Gdy żyły są rozszerzone, zastawki w nich się nie domykają, co uniemożliwia powrotny przepływ krwi.  Następnie krew gromadzi się w żyłach i uciska ściankę żyły jeszcze bardziej. W konsekwencji prowadzi to do niewydolności żylnej.

Wyróżnić można także wiele czynników ryzyka sprzyjających powstawaniu żylaków. Należą do nich przede wszystkim:

  • czynniki genetyczne – żylaki często są dziedziczone, osoby posiadające skłonności genetyczne do żylaków posiadają nieprawidłowo zbudowaną ściankę żył, co z czasem prowadzi do osłabienia oraz łatwiejszego rozciągania żył,
  • otyłość – zwiększona masa ciała skutkuje zwiększonym ciśnieniem w żyłach,
  • ciąża – podczas ciąży dochodzi u kobiet do zmian hormonalnych, zwiększenia masy ciała, a także do zwiększonego nacisku na żyły miednicowe przez powiększającą się miednicę, co utrudnia prawidłowy odpływ krwi; wszystkie te czynniki wpływają niekorzystnie na żyły, z tego względu kobietom w ciąży zaleca się noszenie odpowiednich rajstop przeciwdziałających powstawaniu żylaków,
  • marskość wątroby – jest główną przyczyną żylaków przełyku,
  • noszenie niewłaściwej odzieży – noszenie ciasnej odzieży, bardzo ciasnych spodni, podkolanówek czy skarpetek, niekorzystne jest także noszenie butów na wysokich obcasach,
  • fizyczne obciążenie nóg – długotrwałe stanie lub też siedzenie jest niekorzystne, istnieją grupy zawodowe, które są narażone zdecydowanie bardziej na powstawanie żylaków od innych osób, do takich grup można zaliczyć fryzjerów, kelnerów, a także chirurgów,
  • stany zapalne – są częstą przyczyną uszkodzeń zastawek żylnych,
  • wiek – ryzyko pojawienia się żylaków rośnie wraz z wiekiem,
  • przewlekłe zaparcia,
  • leczenie hormonalne, przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych,
  • palenie papierosów,
  • stosowanie środków przeczyszczających w przypadku hemoroidów,
  • nadmierne korzystanie z solarium oraz z sauny,
  • długotrwałe i częste gorące kąpiele – po kąpieli najlepiej spłukać ciało chłodną wodą,
  • brak aktywności fizycznej.

Diagnostyka

Metodą diagnostyczną wykorzystywaną w przypadku chorób układu krążenia jest badanie USG metodą Dopplera. Dzięki temu badaniu możliwe jest wykrycie nawet najmniejszych schorzeń układu tętniczego oraz żylnego poprzez zdiagnozowanie zaburzeń w przepływie krwi. Badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne, nie trzeba się do niego specjalnie przygotowywać.

Wynik badania otrzymuje się od razu. Dzięki badaniu USG metodą Dopplera możliwe jest także skuteczne oraz precyzyjne usunięcie żylaków.

Leczenie żylaków

Leczenie żylaków powinno zostać wprowadzone w jak najwcześniejszych stadiach choroby. Metod leczenia żylaków jest wiele, jednak wybór odpowiedniej metody jest zależny od stopnia zaawansowania choroby. Metody leczenia żylaków można podzielić na metody nieinwazyjne oraz operacyjne. Wśród tych pierwszych wymienić można:

  • kompresoterapię – usuwanie żylaków poprzez ucisk kończyn za pomocą specjalnych bandaży elastycznych lub też rajstop przeciwżylakowych, które są indywidualnie dobierane do pacjenta,
  • skleroterapia – polega na wstrzykiwaniu do światła naczynia specjalnego preparatu, który uszkadza wewnętrzną błonę naczynia żylnego, powoduje powstanie odczynu zapalnego, a w konsekwencji prowadzi do zrośnięcia się naczynia, a następnie całkowitego wchłonięcia, za pomocą tej metody możliwe jest też usuwanie tak zwanych „pajączków”.

Operacje chirurgiczne stosowane są przy usuwaniu dużych oraz rozległych żylaków. Najczęściej wykorzystuje się wówczas stripping, czyli zawiązanie oraz usunięcie chorej żyły. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym, a po zabiegu konieczna jest dwutygodniowa rekonwalescencja.

W leczeniu żylaków stosowana bywa także krioterapia, czyli zamrażanie niewydolnych odcinków żylnych. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowych. Istnieje również możliwość usunięcia żylaków za pomocą lasera. Jest to bardzo nowoczesna metoda i mało inwazyjna.  Ryzyko związane z zabiegiem laserowym jest niewielkie, a pacjent szybko wraca do pełnej sprawności.

Leczenie żylaków, szczególnie tych zaawansowanych jest trudnym i długim procesem. Z tego względu bardzo ważna jest ich profilaktyka.

Profilaktyka

Żylakom można próbować zapobiegać, niestety nie zawsze jest to możliwe. Istnieje wiele metod, dzięki którym możliwe jest zmniejszenie ryzyka pojawienia się żylaków. Wśród działań profilaktycznych wymienić można:

  • podnoszenie nóg ponad poziom serca, np. układanie na poduszce podczas leżenia – zmniejsza to nacisk krwi na ścianki żył,
  • zdrowe odżywianie i aktywność fizyczna – aby nie dopuścić do nadwagi, która również jest jednym z czynników ryzyka żylaków, ponadto regularna aktywność fizyczna poprawia krążenie i zapobiega zaleganiu krwi w żyłach,
  • unikanie długotrwałego stania lub siedzenia – w pracy warto od czasu do czasu przespacerować się lub podczas siedzenia napinać mięśnie łydek, ruszać palcami u stóp oraz starać się nie podkurczać nóg oraz nie zakładać nogi na nogę,
  • noszenie pończoch uciskowych – jest to bardzo popularna metoda zapobiegania i leczenia żylaków, pończochy takie wspierają ścianki żył i zapobiegają ich rozszerzaniu,
  • stosowanie maści i kremów z wyciągiem z kasztanowca – kasztanowiec posiada właściwości przeciwzapalne i przeciwkrwotoczne, a także uszczelnia naczynia krwionośne.

Powikłania

U większości chorych żylaki nie powodują żadnych powikłań. Jednak zdarza się, że są one przyczyną stanów zapalnych.  Wówczas dochodzi do powstania zmian na skórze, pod którą znajdują się żylaki. Skóra staje się zaczerwieniona, twarda i bolesna. Najczęściej jest to oznaka zapalenia żył lub też pojawienia się skrzepliny, która zamyka naczynie krwionośne. Pojawić się mogą także samoistne lub też powodowane przez uszkodzenia mechaniczne krwotoki z chorych naczyń.

Jednym z powikłań żylaków jest zakrzepica żył powierzchniowych. Choroba ta charakteryzuje się powstawaniem zakrzepów w żyłach, które znajdują się zaraz przy skórze. Dotyczy najczęściej żył goleni, a w miarę upływu czasu rozprzestrzenia się także na żyłę podkolanową, udową oraz biodrową. Nieleczona zakrzepica żył powierzchniowych stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, gdyż z czasem przekształcić się może w zakrzepicę żył głębokich, a w konsekwencji prowadzić nawet do zatorowości płucnej.

Dzięki podjęciu odpowiednich działań profilaktycznych możliwe jest uniknięcie poważnych konsekwencji jakie niesie za sobą niewydolność żylna. Czasami wystarcza już zmiana przyzwyczajeń i stylu życia.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: