Łysienie u dzieci


Łysienie jest dolegliwością, która może pojawiać się także u niemowląt i nieco starszych dzieci. Wśród głównych rodzajów łysienia u dzieci wymienić można:

Kuba z odstającymi włosamiNajczęstszą formą łysienia w przypadku dzieci jest wypadanie włosów kwalifikowane do łysienia plackowatego, a także trichotillomania powodowana przez celowe lub też bezwiedne wyrywanie włosów. Trichotillomania może być efektem zaburzeń emocjonalnych. Na tę chorobę najczęściej cierpią dzieci w wieku 12-13 lat.

Bardzo często łysienie plackowate dotyczy malutkich dzieci. Zdarza się, że rodzice opisują przypadki łysienia plackowatego u kilkumiesięcznych niemowląt.

Łysienie telogenowe jest natomiast najczęstszym niezapalnym oraz niebliznowaciejącym typem łysienia u dzieci. Do tego typu łysienia dochodzi, gdy zaburzona zostanie proporcja między ilością włosów w fazie wzrostu i ilością włosów w fazie spoczynku.

Wyróżnia się także odrębną jednostkę chorobową, która określana jest jako hypotrichosis simplex. Hypotrichosis simplex to schorzenie zaliczane do chorób genetycznych, dziedziczonych w sposób autosomalny dominujący, związany z chromosomem 6. Choroba diagnozowana jest w dzieciństwie i dotyczy obu płci, osoby dotknięte chorobą od chwili urodzenia mają rzadkie lub też normalne włosy. Podczas okresu dzieciństwa stają się one grube i szorstkie, lecz w momencie dojrzewania zaczynają nadmiernie wypadać począwszy od korony głowy. Do całkowitego wyłysienia dochodzi najczęściej w wieku około 20 lat. Podejrzewa się, że bezpośrednią przyczyną tego stanu jest nieprawidłowy kształt receptorów znajdujących się na powierzchni mieszków włosowych, wynikiem czego jest zablokowanie procesu wzrostu włosa jeszcze przed jego rozpoczęciem.

Zespół Bjornstada (pili tori) jest bardzo rzadką chorobą uwarunkowaną genetycznie. Choroba powoduje dużą kruchość włosów i sprawia, że bardzo łatwo się łamią.

Jedną z częściej występujących chorób skórnych przyczyniających się do wypadania włosów jest grzybica. Może ona pojawić się w dowolnym miejscu na skórze, również na skórze głowy. Gdy grzybica pojawi się na owłosionej skórze, sprawia, że włosy stają się kruche i łamliwe.

Objawy łysienia u dzieci

Głównymi objawami łysienia u dzieci są znaczne ilości włosów na poduszce po spaniu, nadmierne wypadanie włosów przy czesaniu, a także widoczne prześwity na czubku głowy. Objawami łysienia plackowatego są okrągłe ogniska mające od 1 do 5 cm średnicy pozbawione włosów. W tym przypadku zdarza się, że wypadają także brwi i rzęsy.

W przypadku trichotillomanii pojawić się mogą także objawy takie jak:

  • bóle głowy,
  • problemy z koncentracją oraz pamięcią,
  • kłopoty ze snem,
  • inne objawy fizjologiczne, takie jak bóle brzucha oraz nudności.

W zespole Bjornstada skóra wydaja się być zupełnie łysa, jednak przy dokładnym obejrzeniu można zauważyć na niej bardzo krótkie włosy. Zmiany dotyczą nie tylko włosów na głowie, ale także brwi i rzęs. Ponadto chorobie towarzyszy głuchota, która ujawnia się już w okresie niemowlęctwa lub też we wczesnym dzieciństwie.

Grzybica skóry głowy objawia się jako stopniowo powiększająca się owalna lub okrągła strefa wyglądająca na pozbawioną włosów, jednak widać na niej końcówki włosów które przypominają zarost zaraz po goleniu.


Przyczyny powstawania

Przyczyną łysienia u dzieci mogą być choroby wrodzone lub też dziedziczne. Najczęstszym rodzajem łysienia u dzieci jest łysienie plackowate oraz trichotillomania, w wyniku których dochodzi do powstania na skórze głowy okrągłych, łysych łat przede wszystkim w okolicy czołowo-skroniowej.

Przyczyny łysienia plackowatego u dzieci mogą być różne. Między innymi do wystąpienia choroby predysponować mogą obciążenia genetyczne. Zdarza się, że łysienie plackowate u dzieci jest następstwem silnego stresu, np. w przedszkolu czy też szkole. Łysienie w tym przypadku może także być związane z zaburzeniami układu odpornościowego, który atakuje własne komórki. Wówczas mieszki włosowe ulegają zmniejszeniu, a włosy nie wyrastają nad skórę głowy. Zdarza się, że przyczyną łysienia plackowatego u dzieci mogą być choroby pasożytnicze, niedoczynność tarczycy i związana z nią choroba Hashimoto czy też alergie pokarmowe.

Wśród przyczyn trichotillomanii dopatruje się głównie zmian chemicznych w mózgu. Panuje również pogląd, że wpływ na pojawienie się choroby mogą mieć czynniki o podłożu biologicznym, takie jak mutacje genowe. Naukowcy wiążą również trichotillomanię z zespołem Tourette’a, z depresją lub też z lękiem separacyjnym, porzuceniem i brakiem więzi uczuciowych. Poza tym przymusowe wyrywanie włosów może być skutkiem przemocy seksualnej i innych traumatycznych przeżyć.

Spośród przyczyn łysienia telogenowego wymienić można głównie:

  • choroby zakaźne przebiegające z wysoką gorączką,
  • choroby skóry, takie jak łuszczyca i zapalenie łojotokowe,
  • stosowanie środków, takich jak: beta-blokery, leki przeciwkrzepliwe, witamina A, retinoidy czy też leki przeciwdrgawkowe,
  • zatrucia metalami ciężkimi,
  • choroby skóry oraz tkanki łącznej,
  • niedobory substancji odżywczych,
  • zespół złego wchłaniania,
  • AIDS,
  • narażenie na stres,
  • zaburzenia hormonalne i metaboliczne,
  • erytrodermie.

Bezpośrednią przyczyną łysienia w wyniku choroby hypotrichosis simplex jest niewłaściwy kształt receptorów znajdujących  się na powierzchni mieszków włosowych, czego wynikiem jest zablokowanie wzrostu włosa.

W zespole Bjornstada zmiany są dziedziczone w sposób autosomalny dominujący.

Wypadanie włosów u dzieci powodować mogą także choroby skóry. Najczęstszymi schorzeniami skóry przyczyniającymi się do nadmiernej utraty włosów są różnego rodzaju grzybice, przewlekłe zapalenia ropne mieszków włosowych, toczeń rumieniowaty, łupież łojotokowy, rybia łuska wrodzona, a także choroba łojotokowa.

Wśród przyczyn nadmiernego wypadania włosów u dzieci wymienić można także anomalie łodygi włosa oraz dermatozy, które prowadzą do przerzedzania się włosów.

Diagnostyka

W przypadku łysienia plackowatego postawienie właściwej diagnozy nie jest trudne. Najczęściej nie trzeba przeprowadzać dokładnych testów, wystarczające jest obejrzenie łysych placków. W razie wątpliwości, co do przyczyn nadmiernej utraty włosów zalecane bywa badanie krwi lub też pobranie próbek skóry z łysych placków. Czasami zalecana jest także biopsja skóry, w celu zbadania próbki pod mikroskopem.

Zdiagnozowanie trichotillomanii jest najczęściej zdecydowanie trudniejsze. Osoby chore na tą przypadłość zazwyczaj ukrywają objawy choroby, przez co powstają trudności w postawieniu właściwej diagnozy. Wówczas niezbędna może być konsultacja psychologa.

Trudności może sprawiać także odpowiednie zdiagnozowanie łysienia telogenowego, ponieważ poza wypadaniem włosów chorobie nie towarzyszą żadne inne dolegliwości. W tym przypadku zalecana może być biopsja skóry głowy. Innym sposobem na postawienie odpowiedniej diagnozy może być także pobieranie seryjnych próbek włosów. Dzięki tej technice możliwe jest potwierdzenie samoistnego zakończenia procesu cyklu wzrostu włosa. W teście tym zbiera się wszystkie włosy, które wypadły w czasie 24 godzin. Badanie powinno być powtarzane co 1-2 tygodnie, aż do uzyskania odpowiedniej ilości włosów do badania.

W niektórych przypadkach zdiagnozowanie przyczyny łysienia możliwe jest też po dokładnym obejrzeniu skóry głowy. Czasami wystarczające jest także obejrzenie pod mikroskopem włosów, które samoistnie wypadły.

Leczenie łysienia u dzieci

W przypadku łysienia plackowatego u dzieci postępowanie lecznicze może być bardzo zróżnicowane. Metody leczenia opierać się mogą na pobudzaniu mieszków włosowych. W tym celu wykorzystuje się farmakoterapię i naturalne metody, takie jak masaże skóry głowy, akupunkturę, leczenie ciepłem, homeopatię, stosowanie ziół chińskich, ekspozycję na słońce, stosowanie tranu, różnego rodzaju okłady, a także olejki z ogórecznika, wiesiołka, siemienia lnianego oraz z czarnej porzeczki. Do pobudzania wzrostu włosów zalecane jest także stosowanie preparatów zawierających aloes w postaci roztworów do picia lub też jako kremy do smarowania głowy. Zaleca się stosowanie suplementów diety z cynkiem lub spożywanie produktów będących naturalnym źródłem tego pierwiastka, np. pestek dyni. W przypadku łysienia plackowatego stosować można także leki o działaniu immunosupresyjnym oraz przeciwzapalnych, między innymi kortykosteroidy oraz cyklosporyny. Jeżeli przyczyną łysienia plackowatego jest inna choroba to wyleczenie choroby podstawowej przyczynia się do odrastania włosów.

Leczenie trichotillomanii opiera się przede wszystkim na psychoterapii oraz wykorzystaniu różnych metod rozładowywania napięcia i relaksacji. Zalecane jest czasami także stosowanie metod farmakologicznych, wykorzystuje się przede wszystkim leki antydepresyjne.

W przypadku łysienia telogenowego najczęściej nie podejmuje się leczenia. Nadmierne wypadanie włosów najczęściej ustępuje samoistnie, a czynności terapeutyczne ograniczone są z reguły do pomocy psychologa. Jednak jeżeli przyczyną łysienia telogenowego są niedobory pokarmowe konieczna może być wizyta u dietetyka.

Leczenie grzybicy skóry opiera się przede wszystkim na stosowaniu kremów oraz szamponów przeciwgrzybicznych, czasami zalecane jest także przyjmowanie odpowiednich leków doustnych.

Wbrew temu co mówią reklamy, stosowanie dostępnych w sklepach środków na porost włosów nie jest zbyt skuteczne.

Profilaktyka

Zapobieganie łysieniu u dzieci nie jest możliwe.

Powikłania

Dla dziecka łysienie może stanowić nie tylko problem zdrowotny, lecz przede wszystkim psychologiczny i estetyczny. Dzieci zmagające się z problemem łysienia zazwyczaj cierpią również z powodu kłopotów z poczuciem własnej wartości. Z tego względu bardzo ważne jest wsparcie rodziców w tych trudnych dla dziecka chwilach.

Zdarza się, że łysienie u dzieci może powodować całkowitą utratę włosów. Jednak zazwyczaj dochodzi jedynie do ich przerzedzenia. Poza tym często po ustąpieniu czynników szkodliwych włosy samoistnie odrastają.

Gdy łysienie u dzieci powodowane jest przez grzybicę, niepodjęcie leczenia może sprawić, że choroba się rozwinie. Choroba może także zmienić zakażony obszar skóry w miękką podskórną masę dotkniętą stanem zapalnym.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: