Łysienie całkowite


Łysienie całkowite, określane także jako łysienie wrodzone jest rzadką chorobą skóry o nieustalonej do tej pory przyczynie. Charakteryzuj się ona zaburzeniami w ilości owłosienia i dotyczy mniej więcej 1% osób zgłaszających się do lekarza z problemem nadmiernego wypadania włosów.

Biorąc pod uwagę występujące objawy, a także czas pojawienia się choroby można wyróżnić cztery rodzaje łysienia całkowitego, a mianowicie:

  • wrodzony całkowity brak owłosienia,
  • dominujący brak owłosienia,
  • wrodzony częściowy brak owłosienia,
  • wrodzone słabe owłosienie.

Objawy łysienia całkowitego

Wesoły chłopczyk z przerzedzonymi włosamiŁysienie całkowite może przybierać różne formy, zarówno ze względu na objawy, jak i na czas rozwijania się choroby. Poza tym łysienie całkowite może (w zależności od formy) dotyczyć całego ciała lub też wybranych jego części.

W przypadku wrodzonego całkowitego braku owłosienia podstawowym objawem są zaburzenia w zakresie ilości włosów na ciele, oznacza to, że dzieci dotknięte tym rodzajem choroby mogą rodzić się całkowicie pozbawione włosów. Czasem u noworodków występuje tak zwany „meszek płodowy”, który może (lecz nie musi) przerodzić się w bardzo rzadkie i cienkie wosk. Wrodzony całkowity brak owłosienia może mieć charakter przejściowy, ale nie stanowi to reguły. Zdarzają się przypadki, że mimo początkowych objawów choroby u dzieci, łysienie całkowite z czasem ustępuje. Wrodzony całkowity brak owłosienia często dotyczy jednej osoby w rodzinie, zdarza się jednak, że z powodu choroby cierpią także inni członkowie rodziny, lecz zawsze są oni tej samej płci. Gdy w rodzinie z powodu wrodzonego całkowitego braku owłosienia cierpi więcej osób tej samej płci mówić można o regresywnym modelu choroby.

Dominujący brak owłosienia może mieć postać ogólną (wówczas obejmuje swoim zasięgiem całą powierzchnię ciała osoby chorej) lub też ograniczać się jedynie do powierzchni skóry głowy. Choroba nie musi ujawniać się w momencie narodzin dziecka. Bardzo często pacjenci zmagający się z dominującym brakiem owłosienia w czasie niemowlęctwa nie przejawiają żadnych objawów. Choroba może dawać pierwsze objawy w miarę dorastania dziecka. W postaci ogólnej włosy mogą zacząć już wypadać stopniowo w wieku od 1 do 3 lat. Wówczas do całkowitego wyłysienia dochodzi w czasie dojrzewania, mniej więcej do 20 roku życia. W tym przypadku wypadanie włosów nie obejmuje rzęs, brwi oraz owłosienia znajdującego się w okolicach intymnych. Dominującemu brakowi owłosienia towarzyszyć mogą:

  • zmiany w obrębie mieszków włosowych,
  • kruchość i łamliwość paznokci,
  • niedostateczny rozwój gruczołów łojowych.

Wrodzony częściowy brak owłosienia może występować pod dwoma formami: rozlaną oraz ograniczoną. W przypadku pierwszej choroba obejmuje rozległe części skóry.  Forma ograniczona natomiast dotyczy wyłącznie skóry głowy. W przypadku kobiet dodatkowo dotyczyć może obszaru pach lub też wzgórka łonowego. Wówczas choroba łączona bywa z innymi objawami, między innymi z zaburzeniami miesiączkowania. Zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn charakterystycznym objawem choroby jest niedobór owłosienia w okolicach oczu, a więc niewielka ilość rzęs oraz przerzedzone brwi. Innym schorzeniem wyodrębnionym w tym modelu chorobowym jest także wrodzony brak owłosienia plamisty, którego objawy obejmują tworzenie się plam na skórze pozbawionej owłosienia. Obraz kliniczny tej choroby zbliżony jest do łysienia plackowatego.

Wrodzone słabe owłosienie jest postacią łysienia całkowitego objawiającą się trwałym przerzedzeniem włosów na pewnym obszarze skóry. Wyróżnić w tym przypadku można dwie postacie choroby – słabe owłosienie zwykłe, a także słabe owłosienie skojarzone z zaburzeniami rozwojowymi ektodermy. Ektoderma jest warstwą komórek, która powstaje w trakcie rozwoju zarodkowego. Słabe owłosienie zwykłe może występować w formie miejscowej lub też ogólnej. W przypadku postaci ogólnej najwidoczniejsze są zmiany, które pojawiają się na skórze głowy. Mimo, że jest to najłagodniejsza postać łysienia całkowitego, to jednak włosy osób chorych są zdecydowanie rzadsze i słabsze niż włosy osób zdrowych. Postać zwykła obejmować może zasięgiem również owłosienie pach, a także wzgórka łonowego. Rozwój włosa w tym przypadku następuje ze znacznym opóźnieniem, a same włosy są przerzedzone. Wrodzone słabe owłosienie łączone bywa także z innymi zaburzeniami rozwojowymi. Choroba swoim zasięgiem nie obejmuje brwi i rzęs osób chorych.


Przyczyny powstawania

W zależności od rodzaju łysienia całkowitego, przyczyny utraty włosów mogą być różne. Do tej pory niestety dokładnie nie określono dokładnych przyczyn łysienia całkowitego, opierają się one jedynie na przypuszczeniach.

Podejrzewa się, że przyczyną wrodzonego całkowitego braku owłosienia może być tak zwany „gen bezwłosy”, a więc przyczyną tej dolegliwości mogą być uwarunkowania genetyczne.

Dominujący brak owłosienia jest natomiast dolegliwością występującą rodzinnie, która jest przekazywana z rodziców na dzieci i objawia się u całego potomstwa, a nie jak w przypadku wrodzonego całkowitego braku owłosienia tylko u jego części.

Wśród przyczyn wrodzonego częściowego braku owłosienia wymienia się głównie:

  • choroby autoimmunologiczne,
  • szok emocjonalny lub też fizyczny, między innymi wysoką gorączkę, niedobory składników odżywczych, zaburzenia hormonalne,
  • liszaj obrączkowy – jest to infekcja grzybicza mogąca przyczyniać się do łysienia,
  • uszkodzenia mieszków włosowych.

Wrodzone słabe owłosienie może być związane z:

  • czynnikami genetycznymi,
  • zmianami hormonalnymi,
  • ubogą w składniki odżywcze dietą,
  • stosowaniem niektórych leków,
  • stresem.

Diagnostyka

Postawienie diagnozy najczęściej jest możliwe po rozmowie z pacjentem. Czasami zalecane jest także wykonanie trichogramu, który polega na pobraniu próbek włosów z kilku różnych miejsc na owłosionej skórze głowy, a następnie na badaniu ich pod mikroskopem.  W badaniu ocenia się zarówno mieszki włosowe, jak i łodygi włosów.

Leczenie łysienia całkowitego

Przez wzgląd na fakt, że czynniki chorobotwórcze nie zostały do tej pory jednoznacznie określone nie zostały opracowane środki mogące pomóc w całkowitym wyleczeniu choroby. Zaleca się jednak przede wszystkim stosowanie środków takich jak kortykosteroidy oraz metotreksat.

Profilaktyka

Nie jest możliwe zapobieganie łysieniu całkowitemu.

Powikłania

Łysienie całkowite w zależności od rodzaju może prowadzić do całkowitej utraty włosów na całym ciele, włączając w to brwi, rzęsy, owłosienie na nogach czy też rękach.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: