Astygmatyzm


Astygmatyzm nazywany również niezbornością oka to wada wzroku powodująca nieostre widzenie przedmiotów znajdujących się zarówno w pobliżu jak i w znacznej odległości. Jest to główna różnica między astygmatyzmem a wadami wzroku takimi jak krótkowzroczność oraz dalekowzroczność. Nieprawidłowa ostrość widzenia w astygmatyzmie jest spowodowana takim załamywaniem się fal świetlnych, że ich skupianie się następuje w nieprawidłowym miejscu na siatkówce oka.

Zależnie od tego, która część oka dotknięta jest chorobą, można wyróżnić astygmatyzm soczewkowy lub rogówkowy. Zdiagnozowanie umiejscowienia wady jest konieczne do podjęcia prawidłowego leczenia.  Ponadto wyróżnia się też dwa rodzaje astygmatyzmu ze względu na wzajemne ułożenie osi astygmatycznych:

  • astygmatyzm regularny – dwie prostopadłe osie optyczne, wadę tą można korygować okularami ze szkłami cylindrycznymi,
  • astygmatyzm nieregularny – oko posiada nieprostopadłe osie optyczne, nie ma możliwości korekcji tej wady okularami, dlatego konieczne jest stosowanie soczewek kontaktowych.

Objawy  astygmatyzmu

Astygmatyzm - zdjęciePodstawowym objawem astygmatyzmu jest problem z ostrym widzeniem. Istnieje również wiele, mniej specyficznych objawów, szczególnie w przypadkach bardzo dużych wad. Do takich objawów należą bóle głowy, ogólne osłabienie i uczucie zmęczenia.

Objawy występujące u dzieci są takie same jak w przypadku dorosłych, jednak dziecko może nie potrafić określić swojej wady lub nawet nie zdaje sobie sprawy, że ją posiada. Zachowania takie jak siadanie blisko telewizora, oglądanie różnych przedmiotów z bardzo bliska, niechęć do pisania, rysowania czy też czytania oraz mrużenie i tarcie oczu powinno być dla rodziców wyraźnym sygnałem, że coś się dzieje nie tak z ich dzieckiem.

Przyczyny powstawania

Astygmatyzm polega na takim załamywaniu fal świetlnych, że ich skupienie znajduje się w nieprawidłowym miejscu na siatkówce. Przyczyną schorzenia są nieprawidłowości w budowie elementów optycznych oka, czyli soczewki lub rogówki. Najczęściej astygmatyzm jest wrodzoną wadą, jednak zdarza się, że do zniekształcenia elementów optycznych oka może dojść na skutek choroby lub wypadku.  Według ostatnich danych uważa się, że przyczyną astygmatyzmu może być również cukrzyca.

Diagnostyka

W celu zdiagnozowania astygmatyzmu konieczne jest wykonanie odpowiedniego badania wzroku przez lekarza. Do najczęściej wykonywanych badań zaliczają się tradycyjne badania wzroku, czyli:

  • badanie stopnia jakości widzenia,
  • refrakcje – badanie pozwalające stwierdzić nieprawidłowość w obrębie soczewki,
  • keratometria – test pozwalający na wskazanie patologii w obrębie rogówki oka,
  • topografia rogówki – badanie komputerowe pozwalające uzyskać szczegółowe informacje na temat kształtu i budowy badanej rogówki.

Leczenie astygmatyzmu

Astygmatyzm dotyka większość naszej populacji, jednak w znacznej części przypadków wady te są tak nieznaczne, że mózg jest w stanie sam poradzić sobie z ich korektą. Jeśli jednak odchylenie od normy jest zbyt duże konieczna bywa interwencja z zewnątrz. Leczenie astygmatyzmu opiera się głównie na zastosowaniu odpowiednich soczewek załamujących światło w postaci okularów lub soczewek kontaktowych.  W przypadku niewielkiej wady można zastosować również leczenie ortokorekcyjne. Polega ono na zastosowaniu specjalnych, twardych soczewek, które uciskają rogówkę i wymuszają zmianę jej kształtu. Soczewki takie zakłada się do snu i zdejmuje rano, a efekt zmiany kształtu rogówki utrzymuje się około 18 godzin.

Inną metodą leczenia astygmatyzmu może być również leczenie laserowe. Jest ono skuteczne przy większości odmian i stopni nasilenia wady. Niestety leczenie takie jest dosyć kosztowne i wynosi około 2500 zł za oko. Zabieg wykonywany jest przy znieczuleniu miejscowym i trwa zaledwie 15 minut. Polega na wycięciu części komórek rogówki oka w taki sposób, aby nadać jej pożądany kształt.

Profilaktyka

Aby zapobiec rozwojowi astygmatyzmu należy wykonywać systematyczne badania kontrolne. W przypadku osób powyżej 40 roku życia badania takie powinny być wykonywane mniej więcej co 2-4 lata, natomiast po ukończeniu 65 roku życia badania kontrolne należy wykonywać raz w roku. Ponadto przy chorobach takich jak cukrzyca czy też jaskra badania powinny być wykonywane zdecydowanie częściej.

Powikłania

Poza nieostrym widzeniem do najpoważniejszych powikłań nieleczonego astygmatyzmu należą zaczerwienienia oczu wynikające ze zbyt wytężonej pracy.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu: