Polipy nosa


Polipy nosa są przerostami błony śluzowej znajdującej się w przewodach nosowych i sięgającej, aż do ujścia jamy nosowej.  Specjaliści uważają, że miejscem tworzenia się polipów jest tak zwane sitowie. To właśnie tam najczęściej pojawiają się pierwsze zmiany zapalne, które rozwijają się miesiącami i w końcu przekształcają w polip nosa. Zmiany mogą pojawiać się pojedynczo oraz mnogo i wówczas określane są jako polipowatość.

Polipy nosa są miękkimi naroślami o bladosinym zabarwieniu zakończonymi wiotką szypułką. Oglądając polip pod mikroskopem można zauważyć, że w jego wnętrzu znajduje się znaczna ilość płynów, gruczoły surowiczo-śluzowe, naczynia krwionośne oraz nacieki z komórek zapalnych krwi. Komórki te wydzielają szereg związków biologicznie czynnych, które odpowiedzialne są za wywoływanie objawów takich jak swędzenie nosa czy też kichanie lub niedrożność nosa.

Polipy nosa dotyczą głównie osób dorosłych, jednak po 60 roku życia pojawiają się już dosyć rzadko. U dzieci poniżej 2 roku życia polipy się nie tworzą, dlatego przy stwierdzeniu zmian charakterystycznych dla polipów w jamie nosowej dziecka należy raczej podejrzewać wady rozwojowe.

Wycięty polip nosaWyróżnia się trzy typy polipów:

  • obrzękowy – złożony z obrzękniętej tkanki łącznej, która pokryta jest błoną śluzową nie wykazującą żadnych zmian,
  • gruczołowy – poza obrzękniętą tkanka łączną zawiera również duże torbiele i gruczoły,
  • mieszany.

Można także wyróżnić polip choanalny, który jest wynikiem procesów zapalnych zatoki szczękowej. Ten typ polipa wyrasta z zatoki szczękowej i wypukla się do jamy nosowej. Może rozrastać się dalej i sięgać aż do gardła, gdzie dostaje się przez nozdrza tylne.

Objawy polipów nosa

Polipy nosa dają zazwyczaj szereg charakterystycznych objawów, głównie takich jak:

  • zmniejszona drożność lub całkowita niedrożność nosa i związane z tym oddychanie przez usta i „mówienie przez nos”,
  • wydobywanie się z nosa wodnistej lub ropnej wydzieliny,
  • osłabienie węchu i co z tym związane zaburzenia w odczuwaniu smaków,
  • zniekształcenie nosa,
  • kichanie,
  • łzawienie,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • odczuwanie rozpierania w jamie nosowej,
  • bezdech nocny i chrapanie,
  • odczuwanie spływającej po tylnej ścianie gardła wydzieliny.

Przyczyny powstawania

Dokładne przyczyny powstawania polipów nosa nie zostały jeszcze poznane, jednak istnieje szereg czynników sprzyjających ich pojawianiu się. Są to głównie:

  • skłonności genetyczne,
  • alergie,
  • upośledzenie czynności kory nadnerczy,
  • uczulenie na aspirynę,
  • przewlekły nieżyt nosa oraz zapalenie zatok,
  • zespół nieruchomych rzęsek – błona śluzowa znajdująca się w jamie nosowej i zatokach przynosowych pokryta jest nabłonkiem z rzęskami; rzęski te stale się poruszają, a ich zadaniem jest przemieszczanie śluzu znajdującego się w zatokach w stronę gardła, gdzie jest połykany lub wydostaje się na zewnątrz; gdy rzęski się nie poruszają śluz ten zaczyna zalegać w zatokach i prowadzić może do zakażeń bakteryjnych oraz przewlekłego stanu zapalnego,
  • przewlekłe stany zapalne zatok i błony śluzowej nosa.

Ponadto polipy nosa pojawiają się w przypadku niektórych chorób:

  • astma oskrzelowa – polipy nosa pojawiają się u 30-50% chorych, szczególnie w przypadku chorych z nietolerancją niesteroidowych leków przeciwzapalnych,
  • mukowiscydoza – polipy są charakterystyczne dla 10-50% chorych osób,
  • niedobory odporności.

Diagnostyka

Pierwszym badaniem wykonywanym przez laryngologa w celu rozpoznania polipów nosa jest badanie wziernikowe nosa, dzięki któremu możliwe jest dokładne obejrzenie jam nosowych. Czasami konieczne jest także wykonanie badania nazywanego fiberoskopią. Polega ono na wprowadzeniu do nosa niedużego, elastycznego endoskopu, który umożliwia dokładne obejrzenie jamy nosowo-gardłowej. Całe badanie wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym. Zdarza się, że lekarz zaleca wykonanie tomografii komputerowej.

Leczenie polipów nosa

W celach leczniczych polipów nosa wykorzystuje się terapię farmakologiczną oraz leczenie operacyjne.  Farmakoterapia obejmuje głównie:

  • leki przeciwalergiczne, gdy występowaniu polipów towarzyszy alergia,
  • antybiotyki, gdy polipom nosa towarzyszy zapalenie zatok lub infekcja bakteryjna,
  • glikokortykosteroidy stosowane w postaci tabletek lub maści.

Gdy leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne lekarz zazwyczaj decyduje się na przeprowadzenie zabiegu – polipektomii. Jest to chirurgiczne usunięcie polipów z zatok i nosa lub zabieg endoskopowy, przy pomocy którego możliwe jest nie tylko usunięcie polipów, ale także poprawienie drożności nosa i wentylacji zatok przynosowych.

W przypadku chirurgicznego leczenia polipów konieczne jest badanie mikroskopowe usuniętych zmian.  Szczególnie wtedy, gdy zabieg taki wykonywany jest po raz pierwszy lub gdy zmiany były widoczne tylko po jednej stronie jamy nosowej, aby wykluczyć możliwy nowotwór. Warto zaznaczyć, że samo chirurgiczne usunięcie polipów bez wszczęcia żadnego innego postępowania leczniczego często prowadzi do nawrotów.

Należy pamiętać, że jeśli polipy mają podłoże alergiczne konieczne jest ustalenie alergenu i w miarę możliwości unikanie go.

Profilaktyka

Zapobieganie polipom nosa jest trudne, jednak warto próbować przez:

  • stosowanie nawilżaczy powietrza w suchych pomieszczeniach,
  • odpowiednią higienę, szczególnie przez częste i dokładne mycie dłoni, co zmniejsza ryzyko zakażeń wirusowych i bakteryjnych oraz zapalenia zatok i przewodów nosowych,
  • unikanie czynników drażniących, takich jak alergeny, zanieczyszczenia powietrza oraz chemikalia,
  • leczenie astmy i alergii,
  • stosowanie środków do higieny nosa.

Powikłania

Duże polipy, szczególnie te występujące w grupach mogą blokować dostęp powietrza i prowadzić do problemów z odprowadzaniem płynów z zatok. Częstymi powikłaniami polipów są:

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: