Krwotok z nosa (krwawienie)


Krwawienia z nosa są często pojawiającym się objawem chorobowym i polegają na utracie krwi ze źródła znajdującego się w obrębie nosa. Najczęściej miejscem, z którego wydostaje się krew jest splot Kiesselbacha, nazywany inaczej trójkątem Little’a znajdujący się w przedniej części przegrody nosa. Krwawienie jest zazwyczaj wynikiem uszkodzenia mocno unaczynionej śluzówki nosa, jednak zdarza się, że wypływająca z nosa krew jest objawem bardzo poważnej choroby, która może nawet zagrażać życiu.

Najczęściej zatamowanie krwotoku z nosa możliwe jest już przez samego poszkodowanego. Jednak, jeśli mimo wykonywania czynności zapobiegającym krwawieniu przedłuża się ono ponad 30 minut, a pacjent zaczyna mieć zaburzenia świadomości, jego skóra staje się wilgotna, zimna i blada to należy niezwłocznie wezwać pogotowie.

Objawy krwotoku z nosa

Krew wypływa z jednego lub obu otworów nosowych. Czasem zdarza się, że spływa do wewnątrz, a właściwie do gardła i jamy ustnej przez nozdrza tylne. Krew może zostać połknięta lub wypluta.

Przyczyny powstawania

Krwawienie z nosaKrwawienie z nosa nie jest chorobą, lecz objawem mogącym występować przy wielu schorzeniach. Dlatego przyczyn pojawienia się krwawienia może być wiele, ogólnie można je podzielić na:

  1. Przyczyny miejscowe dotyczące chorób nosa:
    • tępe urazy i uszkodzenia naczyń krwionośnych spowodowane przez dłubanie w nosie lub obecność ciał obcych w nosie,
    • zakażenia górnych dróg oddechowych, takie jak ostry lub przewlekły nieżyt nosa czy też przewlekłe lub ostre zapalenie zatok przynosowych,
    • zjawiska idiopatyczne o charakterze nieokreślonym,
    • przesuszenie błony śluzowej nosa,
    • guzy nosa, zatok przynosowych i noso-gardła,
    • zawodowe uszkodzenie błony śluzowej nosa,
    • nieprawidłowości naczyniowe,
    • urazy nosa, takie jak złamanie lub uderzenie,
    • złamanie podstawy czaszki w obrębie dołu środkowego i przedniego,
  2. Ogólne przyczyny krwawienia:
    • choroby ogólnoustrojowe, takie jak: miażdżyca tętnic obwodowych i nadciśnienie tętnicze,
    • zaburzenia hormonalne,
    • zaburzenia krzepnięcia krwi i krwawienia,
    • zaburzenia krzepliwości związane z chorobami takimi jak: białaczka, małopłytkowość oraz niedokrwistość,
    • niewydolność wątroby,
    • choroby zakaźne, np.: malaria, dur plamisty, grypa lub płonica,
    • choroby nowotworowe niezłośliwe, takie jak polipy czy włókniak młodzieńczy nosogardła oraz nowotwory złośliwe,
    • choroby przebiegające z tworzeniem ziarniny: gruźlica, kiła, ziarniniak Wegenera,
    • awitaminozy witaminy K, D i C – szkorbut,
    • zatrucia substancjami chemicznymi,
    • mocznica,
    • ciąża,
    • przyjmowanie niektórych leków, np.: aspiryny, warfaryny czy też klopidogrelu.

Czasami szukając przyczyny krwawienia okazuje się, że krew wcale nie wypływa z nosa, lecz ma swoje źródło zupełnie gdzie indziej. Krwawienie takie nazywane jest wówczas rzekomym krwawieniem z nosa i jest charakterystyczne dla krwioplucia z płuc, krwawych wymiotów z żołądka lub krwawiących nowotworów gardła, krtani, tchawicy i płuc oraz krwawienia z żylaków przełyku.

Diagnostyka

Podstawowym badaniem, które przeprowadza lekarz w celu zdiagnozowania przyczyny krwawień z nosa jest wywiad z pacjentem. Jednak w celu dokładnego zidentyfikowania miejsca krwawienia należy przeprowadzić odpowiednie badanie zarówno powierzchni nosa jak i jego jam. Lekarz zawsze najpierw ocenia nos z zewnątrz i upewnia się czy nie doszło do uszkodzenia szkieletu nosa, a dokładnie złamania kości. Sprawdza również pracę nosa w trakcie oddychania. Następnie wykonywane jest wziernikowanie nosa. Polega ono na wprowadzeniu do nosa wziernika nosowego i dokładnym obejrzeniu jam nosowych. W celu dokładnego obejrzenia wszystkich struktur nosa lekarz wykorzystuje wzierniki, małe płaskie lusterka oraz endoskop. Ostatnią metodą badawczą jest tak zwane badanie palpacyjne jamy nosowo-gardłowej. Polega ono na zbadaniu wskazującym palcem tylnych nozdrzy oraz bocznych ścian jamy nosowo-gardłowej i ocenieniu prawidłowości struktur anatomicznych, twardości tkanek i ewentualnych powstałych zmian patologicznych.

Konieczne bywa także przeprowadzenie odpowiednich badań dodatkowych, takich jak: morfologia krwi, badanie ciśnienia, sprawdzenie układu krzepnięcia, a nawet wykonanie zdjęcia RTG czaszki, zatok przynosowych czy też tomografia komputerowa głowy.

Leczenie krwawienia z nosa

Najczęściej krwawienie z nosa pojawia się nagle i zazwyczaj dotyczy tylko jednego przewodu nosowego. Wówczas w pierwszej kolejności pomocne może być przechylenie głowy ku przodowi i uciskanie nosa przez 5-10 minut. Pozycja ta zapobiega spływaniu krwi do gardła i wypluwaniu przez jamę ustną. Osoba z krwawiącym nosem powinna zachować spokój i oddychać możliwie spokojnie przez usta. Korzystne jest także położenie zimnego okładu na kark, czoło i nasadę nosa, co odruchowo obkurcza naczynia krwionośne znajdujące się w skórze i zmniejsza napływ krwi w kierunku nosa.

Najczęściej już wymienione czynności pomagają zatamować krwawienie z nosa. Bardzo ważne jest, aby po ustaniu krwawienia nie wydmuchiwać nosa. Dopiero po upływie kilkunastu godzin, gdy skrzep będzie już dostatecznie mocny można delikatnie oczyścić nos. Przy lekkich krwawieniach pomocne może być również obniżenie ciśnienia, wyleczenie stanu zapalnego oraz nawilżenie błony śluzowej nosa.

Jeśli wykonanie tych czynności nie spowoduje zatrzymania krwawienia, osoba krwawiąca powinna zostać możliwie jak najszybciej zawieziona do lekarza laryngologa lub szpitala. Dalsze postępowanie uzależnione jest od przyczyny, miejsca i nasilenia krwawienia. Najczęściej wykonuje się:

  • opatrunek wewnątrznosowy z siateczki hemostatycznej lub gąbki,
  • przyżega się krwawiące miejsce azotanem srebra lub kwasem trójchlorowym,
  • umieszcza się w jamie nosowej wacik nasączony lekiem powodującym obkurczenie naczyń krwionośnych i znieczulającym oraz uciska się nos przez kilka minut.

W przypadku, gdy wymienione wyżej metody nie są skuteczne lekarz może zalecić zastosowanie tamponady przedniej polegającej na wprowadzeniu do jamy nosowej od przodu długiej taśmy tamponu złożonej z układanej warstwowo gazy. Zakłada się ją na 2-3 dni i usuwa, cały zabieg nie wymaga pobytu pacjenta w szpitalu przez cały czas. Natomiast, gdy tamponada przednia również jest nieskuteczna i nie hamuje krwawienia stosuje się tamponadę tylną, która zatyka nozdrza od tyłu, ze strony noso-gardła. Niestety cały zabieg jest dosyć bolesny i dlatego wykorzystywane jest tutaj znieczulenie ogólne lub miejscowe, a pacjent musi pozostać w szpitalu. Tamponada tylna zakładana jest na okres 48 godzin. Gdy krwawienie jest bardzo obfite i ciężkie do zatamowania konieczne może być równoczesne zastosowanie zarówno tamponady tylniej jak i przedniej z obu stron nosa. Przy założeniu tamponady konieczne jest również stosowanie leków przeciwbólowych i antybiotyków.

W ostateczności lekarz może zalecić również podwiązanie naczynia tętniczego. Jednak niezależnie od sposobu tamowania krwotoku leczona musi być również przyczyna jego wystąpienia. Po zatrzymaniu krwotoku pacjent powinien przez kilkanaście godzin leżeć w łóżku z głową ułożoną pod kątem 45-90 stopni i odpoczywać. Niedozwolone jest wówczas spożywanie alkoholu, gorących potraw i napojów, ponieważ przy rozszerzeniu naczyń krwionośnych na skutek ciepła lub pod wpływem etanolu może ponownie dojść do krwotoku.

Mimo, że krwawienie z nosa najczęściej zostaje opanowane przez samego pacjenta lub przez laryngologa w gabinecie lekarskim to jednak istnieją wskazania do hospitalizacji niektórych pacjentów. Hospitalizacji wymagają osoby:

  • z nawracającymi krwawieniami z nosa, którzy wykazują objawy niedokrwistości pokrwotocznej,
  • po obfitych krwotokach z nosa,
  • z obfitymi krwawieniami pourazowymi,
  • z założoną tamponadą tylną,
  • z objawami wstrząsu pokrwotocznego.

Profilaktyka

Profilaktyka krwawień może być bardzo zróżnicowana w zależności od przyczyny:

  • jeśli przyczyną jest nadciśnienie tętnicze to osoby zagrożone krwawieniem powinny regularnie badać ciśnienie i wprowadzić leczenie wskazane przez lekarza,
  • pomocne może być również zaniechanie dłubania w nosie,
  • stosowanie leków przeciwkrzepliwych powinno odbyć się według zaleceń lekarza,
  • powietrze, które wdychamy powinno być odpowiednio nawilżone, w okresie zimowym, kiedy powietrze w pomieszczeniach jest bardzo suche warto stosować nawilżacze powietrza, ponieważ nadmiernie przesuszona błona śluzowa nosa jest zdecydowanie bardziej podatna na wszelkiego rodzaju uszkodzenia,
  • jeśli przyczyną krwawienia jest nadmierne wydmuchiwanie nosa, należy w trakcie infekcji stosować odpowiednie spraye do nosów i starać się delikatnie wycierać nos.

Powikłania

Sporadyczne, niewielkie krwawienia z nosa zazwyczaj nie powodują żadnych powikłań. Jednak przy znacznych krwotokach mogą się pojawić objawy związane z dużą utratą krwi, takie jak senność, zaburzenia oddychania oraz osłabienie.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: