Katar


Nieżyt nosa, potocznie nazywany katarem to bardzo popularna choroba najczęściej wywoływana przez wirusy. Pojęcie dotyczy objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa i czasem także zatok przynosowych. Choroba może się szerzyć i zajmuje wówczas także ustną część gardła, krtań, tchawicę oraz oskrzela.

Bardzo popularne jest twierdzenie, że zarówno leczony, jak i nieleczony katar trwa tydzień. Nie jest to jednak prawdą. Coraz więcej jest osób, które z nieżytem nosa męczą się przez cały rok. Dlatego mimo, iż katar wydaje się być banalną chorobą, nie należy go lekceważyć.

Istnieje wiele jednostek chorobowych określanych mianem nieżytu nosa i przebiegających z katarem. Najczęściej nieżyty nosa dzieli się na zapalne i niezapalne. Do zapalnych zaliczyć można infekcje wirusowe, bakteryjna i grzybicze oraz alergie zarówno całoroczne jak i sezonowe. Wśród niezapalnych wyróżnić można strukturalne, naczynioruchowe, polekowe i hormonalne nieżyty nosa.

Objawy kataru

Katar - nieżyt nosaDo głównych objawów choroby zaliczyć można kichanie, drapanie w nosie i gardle, kaszel, ogólne osłabienie organizmu, bóle głowy, stany podgorączkowe i pieczenie spojówek. Jednak do najbardziej charakterystycznych objawów należy zmniejszająca się stopniowo drożność oraz wyciek płynnej treści z nosa. Na początku pojawia się jasny i raczej rzadki płyn, który po pewnym czasie staje się coraz gęstszy i przybiera zielonożółtą barwę. Ponadto na wargach może pojawić się opryszczka.

Przyczyny powstawania nieżytu nosa

Najczęstszą przyczyną pojawiania się kataru są infekcje wirusowe. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą kropelkową przez kontakt z kaszlącą lub kichającą osobą, a także przez dotykanie okolic nosa, oczu lub ust rękoma zanieczyszczonymi wydzieliną osoby chorej. Objawy związane z zakażeniem wirusem pojawiają się mniej więcej po 1-5 dniach od kontaktu z chorą osobą i trwają przez następny tydzień.

Nieżyty alergiczne natomiast występują, jako reakcja uczuleniowa u osoby po kontakcie z alergenem oddziałującym drogą inhalacyjną. Wśród czynników alergicznych tego typu można wyróżnić pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść, naskórek zwierząt oraz zarodniki pleśni.

W przypadku alergii np. na pyłki roślinne, reakcja alergiczna nasila się w okresie podwyższonego stężenia pyłków roślinnych, czyli mniej więcej od lutego do października. Natomiast przy uczuleniu na roztocza kurzu domowego objawy alergii zazwyczaj występują przez cały rok i nasilają się w okresie grzewczym.


Diagnostyka

Diagnostyka kataru obejmuje zazwyczaj wywiad i podstawowe badanie chorego. Ponadto, może zostać zalecone badanie bakteriologiczne i alergologiczne.

Badanie laryngologiczne polega na analizie jamy nosowej, co umożliwia ocenę obrzęków jam nosa i określenie charakteru wydzieliny, a także na eliminację innych przyczyn kataru, takich jak polipy czy nowotwory. Wykonywana jest wówczas często endoskopia nosa, która pozwala na dokładną obserwację zmian chorobowych. Dobrym narzędziem diagnostycznym w przypadku kataru jest także tomografia komputerowa nosa i zatok przynosowych. Badanie to jest niezbędne do potwierdzenia konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego.

Zdarza się, że choroba zębów może być źródłem zmian zapalnych w zatokach przynosowych, wówczas konieczna jest konsultacje ze stomatologiem. Natomiast wizyta u neurologa jest konieczna, gdy pojawiają się bóle głowy nietypowe dla zatok przynosowych.

Leczenie kataru

Zazwyczaj leczenie kataru nie jest konieczne, jednak kiedy trwa on dłużej niż 10 dni i pojawiają się objawy takie jak gorączka, bóle mięśniowe, bóle głowy i klatki piersiowej oraz kaszel, ból ucha i chrypka warto wdrożyć postępowanie lecznicze. Wówczas należy zadbać o odpowiednie rozgrzanie organizmu przez nacieranie pleców, piersi i stóp rozgrzewającymi maściami. Wskazane jest także spożywanie gorących naparów z lipy lub malin. Można także stosować krople zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa przez obkurczanie drobnych naczyń krwionośnych, zawierające związki takie jak: ksylometazolina, nafazolina lub oksymetazolina. Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, leki takie można stosować tylko przez 3-4 dni, w przeciwnym razie mogą one doprowadzić do wtórnego nieżytu nosa opornego na leczenie. Przy leczeniu kataru pomocne są także popularne środki stosowane także przy przeziębieniu, między innymi witamina C i cynk.

W leczeniu kataru wirusowego i bakteryjnego u dzieci starszych oraz u dorosłych bardzo pomocny jest chrzan, czosnek oraz cebula. Warto pić soki z tych warzyw, a także przygotowywać z nich potrawy.  Substancje lotne zawarte w tych warzywach zwiększają wyciek z nosa i powodują łzawienie przynosząc natychmiastową ulgę. Skuteczne są także inhalacje przeprowadzane za pomocą dostępnych w aptece bez recepty olejków eterycznych.

Nieżyty o podłożu alergicznym wymagają stosowania leków przeciwhistaminowych, których działanie opiera się na hamowaniu dystrybucji substancji takich jak histaminy czy prostaglandyny odpowiedzialnych za wywoływanie alergicznych procesów zapalnych.

Profilaktyka

Aby skutecznie zapobiegać powstawaniu nieżytów nosa należy dbać o zdrowy styl życia i wzmacnianie układu odpornościowego w stanach zwiększonych zachorowań.  Ważne jest zapewnienie organizmowi odpowiedniej ilości wypoczynku i aktywności fizycznej, najlepiej na świeżym powietrzu. Należy zwracać uwagę na odpowiednie do warunków pogodowych ubranie i jeśli jest to możliwe unikanie bliskich kontaktów z osobami chorymi.

W przypadku nieżytów alergicznych ważne jest unikanie owych alergenów, utrzymywanie odpowiedniego nawilżenia powietrza w pomieszczeniach oraz częste pozbywanie się substancji mogących wywoływać katar z błon śluzowych nosa, na przykład przez zastosowanie roztworu wody morskiej w sprayu.

Powikłania

U niemowląt i małych dzieci powikłaniem kataru może być niebezpieczne i bolesne zapalenie ucha. Natomiast u osób dorosłych może dojść do zapalenia zatok.

W przypadku kataru alergicznego, nawet przy jego skutecznym leczeniu mogą pojawić się powikłania. Najczęściej dochodzi do przewlekłego zapalenia zatok przynosowych, co objawia się silnym bólem głowy i twarzy oraz występowaniem dosyć gęstej wydzieliny w nosie. Innym często występującym powikłaniem są także polipy nosa – gładkie, niebolesne, miękkie narośla na błonie śluzowej nosa. Mogą one dorastać do sporych rozmiarów i ograniczać przez to drożność dróg oddechowych

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: