Kamień nosowy (rynolit)


Kamień nosowy nazywany również rynolitem to wapienny złóg tworzący się w wyniku odkładania substancji mineralnych w jamie nosowej. Kształt kamieni nosowych jest nieregularny, najczęściej chropowaty z drobnymi wypustkami. Charakteryzują się one natomiast bardzo zróżnicowaną kolorystyką.  Kamień nosowy może tworzyć się i zalegać w nosie przez wiele lat stopniowo powiększając swoje rozmiary.

Rynolit jest najczęściej rozpoznawany u osób dorosłych, jednak istnieją udokumentowane przypadki kamieni nosowych zarówno u małych nawet 6 miesięcznych dzieci oraz osób starszych do 86 roku życia. Rynolit znacznie częściej stwierdzany jest u kobiet niż u mężczyzn, co może wynikać z faktu, że czyszczą one nos zdecydowanie rzadziej i delikatniej niż mężczyźni. Ponadto mężczyźni prawdopodobnie są bardziej wrażliwi na dyskomfort związany z niedrożnością nosa, dlatego wcześniej reagują na obecność ciała obcego w jamie nosa nie dopuszczając do pojawienia się złogu.

Niestety mechanizm tworzenia się rynolitu nie został do końca poznany.

Objawy rynolitu

Kamień nosowy (rynolit) - RTGWśród najczęściej pojawiających się objawów obecnych przy kamieniu nosowym wymienić można:

  • nieodczuwanie zapachów,
  • niedrożność nosa pojawiająca się tylko z jednej strony,
  • ropna wydzielina wypływająca z nosa o nieprzyjemnej woni,
  • okresowo pojawiające się krwawienia,
  • bóle głowy,
  • hiposmię,
  • obrzęk twarzy,
  • łzawienie,
  • przewlekły nieżyt gardła związany ze ściekaniem wydzieliny zapalnej przez tylne nozdrza do gardła,
  • zmiany wypryskowe skóry w przedsionku nosa i okolicach nozdrzy przednich wynikające z długotrwałego zalegania kamienia nosowego.

Przyczyny powstawania

Kamień nosowy powstaje w wyniku odkładania się substancji mineralnych obecnych w wydzielinach gruczołów błony śluzowej nosa i gruczołów łzowych wokół tak zwanego jądra.

Wyróżnia się dwa rodzaje rynolitów, ich klasyfikacja opiera się na źródle, z jakiego pochodzi jądro. Pod tym względem kamienie nosowe można podzielić na egzogenne i endogenne. Wśród jąder endogennych wyróżnia się: fragmenty martwych tkanek, zwapniałe krwinki, fragmenty kostne, ekotopowe zęby oraz zaschnięte cząsteczki treści ropnej. Natomiast wśród jąder pochodzenia egzogennego wymienić można wszelkiego rodzaju ciała obce, które mogą zostać wprowadzone do jamy nosowej, takie jak: guziki, koraliki, owady, pestki owoców, kamyczki, ziarnka piasku czy też fragmenty papieru.

Ciało obce może zostać wprowadzone do jamy nosa z zewnątrz lub przez aspirację w wyniku wymiotów, ziewania czy też kaszlu.


Diagnostyka

W celu zdiagnozowania kamienia nosowego wykonuje się badanie rynoskopowe polegające na oglądaniu przez laryngologa jam nosowych wzrokiem. Można wyróżnić rynoskopię przednią wykorzystującą w celach diagnostycznych wziernik Hartmana, rynoskopię tylną, w której lekarz posługuje się lusterkiem laryngologicznym oraz rynoskopię środkową, która nie jest obecnie stosowana przez lekarzy.

Mimo, że rozpoznanie rynolitu może już nastąpić na podstawie przeprowadzonego wywiadu i badania rynoskopowego to bardzo często przydatne w diagnozie jest badanie radiologiczne – tomografia komputerowa zatok przynosowych. Dzięki temu możliwe jest dokładne określenie wielkości, kształtu i położenia kamienia nosowego względem sąsiednich struktur oraz rozpoznanie współistniejącego zapalenia zatok czy też innych zmian.

Podczas badania lekarz musi wykluczyć nowotwory jamy nosowej i łagodne guzy spotykane w jamie nosa i zatokach przynosowych, zmiany błonicze oraz martwiaki kostne. Obecność zwapnienia może świadczyć również o obecności kiły lub gruźlicy.

Leczenie kamienia nosowego

Podstawową metodą leczenia kamieni nosowych jest usunięcie złogu przez nozdrze przednie. Mniejsze złogi są usuwane przy znieczuleniu miejscowym za pomocą sztywnego endoskopu, natomiast złogi o dużych rozmiarach powinny być rozdrobnione przed usunięciem. W celu rozdrobnienia dużego kamienia używa się specjalnych kleszczy, a fragmenty kamienia są usuwane przez irygację i odsysanie. Dzięki tej metodzie zimniejsza się ryzyko wystąpienia krwawienia w wyniku uszkodzenia błony śluzowej nosa. Gdy rozmiar kamienia uniemożliwia jego usunięcie przez nozdrza przednie, zazwyczaj przesuwa się go do nosogardła i usuwa przez jamę ustną.

Zabieg usunięcia kamienia nosowego jest bardzo bezpieczny, dotąd opisany został tylko jeden śmiertelny przypadek związany z usunięciem kamienia.

Profilaktyka

Mimo, że rynolit występuje w obecnych czasach dosyć rzadko należy pamiętać o odpowiednim, częstym czyszczeniu nosa. Prawidłowego wykonywania tej czynności należy uczyć już małe dzieci. Ważne jest również obserwowanie dzieci przez rodziców i niezwłoczne zgłoszenie się do laryngologa w przypadku, gdy w jamie nosowej dziecka znajdzie się jakiekolwiek ciało obce.

Powikłania

Nieleczony rynolit może doprowadzić do całkowitej niedrożności jamy nosa oraz do rozwinięcia się przewlekłego zapalenia zatok przynosowych.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: