Anosmia


Anosmia jest całkowitą utratą węchu. Można wyróżnić anosmię wrodzoną oraz nabytą, a także przejściową oraz trwałą, która występuje w wyniku uszkodzenia komórek węchowych lub na skutek uszkodzenia nerwu węchowego. Częściową utratę węchu określa się hiposomią.

Szacuje się, że mniej więcej 1% osób na świecie cierpi z powodu tego zaburzenia. Jednak w ostatnich latach ilość ludzi z anosmią znacznie rośnie.

Objawy anosmii

Anosmia objawia się utratą węchu. W zależności od przyczyny utraty węchu, anosmii towarzyszyć mogą także inne objawy.

Przyczyny powstawania

Nos mężczyzny z wąsamiU osób młodych anosmia najczęściej nie jest wywoływana przez poważne choroby, do utraty węchu dochodzi zazwyczaj w wyniku infekcji górnych dróg oddechowych, kataru oraz urazów głowy (przyczyny te stanowią około 70% wszystkich przypadków anosmii).

Anosmia przejściowa pojawia się często przy przeziębieniach oraz w przypadku zapaleń błony śluzowej nosa. W polipach jamy nosowej, a także w gorączce siennej obrzmieniu ulega błona śluzowa, w następstwie czego przykrywa receptory węchowe. Skutkiem tego jest utrata węchu, która wydaje się trwała, jednak przemija razem z usunięciem polipów lub też ze zmianą pory roku.

Długotrwała utrata węchu może wynikać z uszkodzeń receptorów węchowych, do czego przyczyniać się mogą wszelkie zanieczyszczenia, dymy, w tym także dym papierosowy, a także wciągane nosem narkotyki. Kolejny nałóg, jakim jest wąchanie kleju, również szybko prowadzi do uszkodzeń receptorów węchowych. Do uszkodzeń nerwów węchowych i odpowiednich ośrodków w mózgu przyczyniać się mogą również urazy oraz zakażenia, między innymi zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu oraz guzy mózgu.

Anosmia może być też objawem innych chorób mających podłoże hormonalne, między innymi zespołu Turnera czy zespołu Cushinga,  chorób o podłoży psychicznym, np. depresji, bulimii, anoreksji oraz schizofrenii, chorób zakaźnych takich jak AIDS czy też chorób o podłożu genetycznym, np. zespół Downa.

Do anosmii przyczyniać się mogą także:

  • alergie,
  • nieżyty nosa,
  • cukrzyca, niedoczynność tarczycy oraz marskość wątroby,
  • złamanie blaszki dziurkowanej kości sitowej, w wyniku czego dochodzi do przerwania włókien nerwu węchowego,
  • guzy rozwijające się na podstawie płata czołowego mózgu,
  • tętniak tętnic przedniego kręgu unaczynienia mózgu – powoduje ucisk na drogę węchową, przez co zaburza odczuwanie zapachów,
  • niektóre leki, szczególnie przeciwpadaczkowe, antyproliferacyjne, środki stosowane w kardiologii, leki mające obniżać stężenie glukozy we krwi, a także leki wykorzystywane w leczeniu choroby Parkinsona.

Ponadto anosmia obturacyjna może powstawać w wyniku nieprawidłowej drożności nosa, wówczas zapachy nie docierają do komórek zmysłowych.

Diagnostyka

Gdy utrata węchu jest trwała lub ubytek węchu narasta konieczne jest zgłoszenie się do lekarza rodzinnego, który następnie wypisze odpowiednie skierowanie do specjalisty. Następnym etapem jest poddanie się badaniu polegającemu na wąchaniu kawy, smoły, migdałów oraz cytryny. Zapachy te są intensywne i w miarę łatwe do rozpoznania.

Ponadto wykonuje się podstawowe badania krwi – morfologią, stężenie krwi, a także witaminy B12. W zależności od podejrzewanej przyczyny utraty węchu dobiera się też odpowiednio inne testy. Jeżeli po przeprowadzeniu tych badań i po zebraniu wywiadu w dalszym ciągu nie można ustalić rozpoznania,  zalecany jest rezonans magnetyczny głowy oraz zatok przynosowych.

Gdy utrata węchu ma charakter przewlekły konieczne może się okazać wykonanie testów na alergie pokarmowe. Alergeny znajdujące się w żywności mogą powodować przewlekłe zapalenie błon śluzowych, które mogą wówczas przykrywać oraz blokować receptory węchowe.

Leczenie anosmii

Wiele czynników może przyczyniać się do anosmii, z tego względu konieczne jest ustalenie właściwej przyczyny utraty węchu, aby móc wprowadzić skuteczne leczenie. Na przykład leczenie choroby podstawowej lub też zmiana leku wywołującego anosmię. Niestety u znacznej części pacjentów ustalenie przyczyny utraty węchu nie jest możliwe.

We wczesnym okresie utarty węchu możliwe jest podawanie dużych ilości witamin z grupy B, jednak zawsze w takich przypadkach konieczna jest konsultacja lekarska, ponieważ istnieje wiele przeciwwskazań do prowadzenia takiego leczenia.

W przypadku uszkodzeń struktur nerwowych, których skutkiem jest anosmia, utrata węchu jest trwała i podjęte leczenie będzie nieskuteczne. Zdarza się natomiast, że w innych przypadkach anosmia jest przejściowa i samoistnie dochodzi do odzyskania węchu.

Profilaktyka

Profilaktyka anosmii opiera się przede wszystkim na zapobieganiu chorobom przyczyniającym się do utraty węchu, a także na dokładnym leczeniu wszelkim przeziębień i infekcji dróg oddechowych.

Powikłania

W niektórych przypadkach anosmii niepodjęcie odpowiedniego leczenia stosunkowo szybko może doprowadzić do trwałej całkowitej utraty węchu.

Ocena artykułu
[Łącznie: 0 Średnio: 0]


Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: