Mialgia (bóle mięśni)


Mialgia określana również, jako bóle mięśniowe lub mięśniobóle jest chorobą charakteryzującą się ostrymi lub przewlekłymi bólami. Bóle te mogą być odczuwane miejscowo (mogą dotyczyć jednego mięśnia) lub też ogólnie (dotyczą wielu mięśni).

Bóle mięśniowe mogą być objawem wielu chorób i często są powodem wizyty u lekarza (zwłaszcza przewlekłe stany bólów mięśni). Mięśniobóle mogą być też spowodowane przeciążeniem mięśni w wyniku ćwiczeń czy aktywności fizycznej – wówczas zwykle wystarczy dać odpocząć mięśniom, aby mogły się zregenerować.

Bóle mięśniowe można podzielić na:

  • uogólnione i miejscowe,
  • przewlekłe i ostre,
  • pierwotne i wtórne.

Objawy mialgii

Bóle mięśniowe mogą być ograniczone do konkretnych mięśni lub mieć charakter uogólniony. Ze względu na czas trwania ból może mieć przebieg ostry, przewlekły lub intermitujący, czyli przerywany. Ból mięśni może mieć związek z wysiłkiem fizycznym, z występowaniem bodźca zewnętrznego, może utrzymywać się w spoczynku lub też nasilać się podczas ruchu kończyn i pod wpływem ucisku mięśnia.

Przyczyny powstawania

Mialgia - ból mięśniaBóle mięśniowe mogą mieć wiele przyczyn. W życiu codziennym najczęstszymi powodami bólu mięśni są nadmierne rozciąganie, urazy i przeciążenia oraz infekcje wirusowe. Jednak są one stosunkowo rzadkim powodem wizyty u lekarza.  U podłoża tych bólów leżeć mogą przyczyny pojedyncze lub też złożone, które występują jednocześnie. Należą do nich uszkodzenia włókien mięśniowych, tkanki łącznej, obrzęki oraz stany zapalne. W sytuacji tej uwalniane są mediatory stanu zapalnego i bólu, które wywołują uwrażliwienie obwodowe i powstanie bólu spoczynkowego lub powodowanego bodźcem mechanicznym.

Najczęstszą przyczyną mięśniobóli, w których konieczna jest interwencja lekarza są:

  • infekcje,
  • zatrucia,
  • polimialgia reumatyczna,
  • rabdomioliza, czyli zespół objawów chorobowych wywoływany przez uszkodzenie tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej,
  • zaburzenia hormonalne,
  • choroby tkanki łącznej.

Przyczyną długotrwałego bólu mięśni mogą być:

  • deficyty pokarmowe,
  • zaburzenia metaboliczne,
  • zespół przewlekłego zmęczenia,
  • fibromialgia, czyli zespół chorobowy, który charakteryzuje się ogólnym bólem układu ruchu, mogą pojawiać się ranne napięcia i przeczulica skóry w miejscach przyczepu mięśni do kości, uciskanie tych miejsc powoduje silny ból.

Fibromialgia nazywana również gośćcem mięśniowo-ścięgnistym jest chorobą o niepoznanych dotąd przyczynach. Chorzy na tą przypadłość najczęściej źle sypiają, cierpią na depresję, chorobę Raynauda, są podatni na bóle głowy, a kobiety są narażone na silne bóle miesiączkowe.

Ból mięśni może być ważnym objawem, zwłaszcza w początkowej fazie choroby, ale może stanowić również nieprzyjemny symptom kurczu mięśni, który nie ma podłoża chorobowego.

Większości osób łagodny, fizjologiczny ból towarzyszy w życiu codziennym. Może mieć on związek na przykład z wysiłkiem fizycznym i sytuacja taka nie wymaga kontaktu ze specjalistą. Bardzo często jednak ból ma charakter objawowy i stanowi już następstwo choroby, co pojawia się przy reumatyzmie. Istnieją także bóle mięśni bez ustalonej przyczyny, są to tak zwane bóle pierwotne lub samoistne. Należą do tej grupy wymienione wcześniej bóle mięśniowe w zespole przewlekłego zmęczenia, zespół bólu mięśniowo-powięziowego oraz zespół fibromialgii.


Diagnostyka

O ile ostre, krótko trwające bóle rzadko są powodem do niepokoju, o tyle te przewlekłe nawet niezbyt nasilone często wymagają kontaktu z lekarzem. Szacuje się, że około 10% populacji miewa różne bóle mięśni i znaczna część osób, która szuka pomocy u lekarza trafia do neurologa.

Podczas wizyty u lekarza konieczne jest przedstawienie wszystkich leków oraz substancji o potencjalnym działaniu toksycznym lub też czynników fizycznych mogących prowadzić do uszkodzenia mięśnia. Lekarz będzie pytał także o występowanie różnych chorób przewlekłych, które mogą przyczyniać się do powstawania bólu mięśniowego. Konieczne jest również wykonanie badań, które dostarczają specjaliście informacji na temat masy mięśni, ich czynności, symetrii, siły oraz bolesnych punktów.

W mialgii wykonywane bywają również badania dodatkowe, chociaż zazwyczaj w przebiegu choroby nie wykazują one odchyleń od normy. Wśród badań dodatkowych wymienić należy:

  • badanie morfologiczne krwi obwodowej,
  • wartość OB,
  • stężenie białka C-reaktywnego,
  • proteinogram białek osocza,

A także:

  • stężenie elektrolitów, głównie potasu, wapnia, sodu, magnezu i anionów fosforanowych, które mogą sugerować zaburzenia metabolizmu mięśni,
  • oznaczenie mleczanów we krwi weryfikujące zaburzenia metaboliczne mięśni,
  • aktywność kinazy keratynowej – najprostszy marker destrukcji mięśni,
  • badanie stężeń hormonów tarczycy i parathormonu,
  • badania elektrofizjologiczne, głównie EMG, czyli elektromiografia, która pomaga w ocenie czy ból jest objawem choroby mięśni,
  • badanie neurograficzne – ponieważ przyczyną bólu mięśni mogą być neuropatie,
  • badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny, które pomagają w zlokalizowaniu bólu mięśni,
  • badania histopatologiczne i histochemiczne wycinków mięśni i preparatów skórno-mięśniowych – ocena morfologiczna fragmentów mięśni, tkanki łącznej i skóry jest pomocna w ustaleniu zakresu występowania patologii i jej rodzaju.

Leczenie mialgii

Leczenie mięśniobóli uzależnione jest od przyczyny ich występowania. Gdy ustalenie takiej przyczyny okazuje się niemożliwe, zazwyczaj prowadzi się tylko leczenie objawowe, co sprowadza się głównie do podawania środków przeciwbólowych. Gdy czynnik odpowiedzialny za powstanie mialgii jest znany, wówczas prowadzi się charakterystyczną dla przyczyny terapię, zazwyczaj:

  • gdy w patogenezie bólu znaczącą rolę odgrywa nadmierne napięcie mięśni wskazane jest stosowanie leków zmniejszających napięcie oraz środków przeciwbólowych,
  • w fibromialgii, bólu mięśniowo-powięziowym i w zespole przewlekłego zmęczenia leczenie rozpoczyna się od podawania leków przeciwdepresyjnych, wskazane są również leki obniżające napięcie mięśni, czasami konieczne jest wstrzykiwanie w bolesne punkty leków znieczulających z dodatkiem steroidów oraz leczenie za pomocą fizjoterapii w postaci ciepła, suchego masażu lub kinezyterapii,
  • w niektórych przypadkach zlokalizowanego bólu stosowana bywa toksyna botulinowa,
  • bolesność mięśni i kurcze występujące w chorobie Parkinsona i w zespole niespokojnych nóg zmniejszyć można przez podawanie antagonistów receptorów dopaminergicznych lub też prekursorów dopaminy,
  • bóle mięśniowe i kurcze o podłożu neurogennym leczone są zazwyczaj przez poprawę metabolizmu nerwów obwodowych, podawanie witaminy B i regulację glikemii,
  • w przypadku przeciążenia mięśni, urazu lub nadmiernego rozciągnięcia postępowanie lecznicze powinno prowadzić do zapobiegania dalszym uszkodzeniom mięśni, należy starać się nie używać mięśni, gdy są obolałe w wyniku naciągnięcia lub przeciążenia, umożliwia do regenerację mięśni i zmniejsza odczuwanie bólu, po kilku dniach można powrócić do wykonywania codziennych czynności.

W przypadku urazów, przeciążeń mięśni lub ich nadmiernego rozciągnięcia warto wspomnieć również o metodach alternatywnych leczenia mialgii:

  • aromaterapia -masaż lub kąpiel z olejkiem eterycznym: do masażu bolących miejsc można wykorzystać olejek rozmarynowy, rumiankowy, sojowy lub olejek ze słodkich migdałów; olejek lawendowy i cyprysowy można dodawać do ciepłych kąpieli, a z olejku imbirowego można wykonać kompres na bolące miejsca; olejek rozmarynowy i cyprysowy nie powinny być stosowane przez kobiety do 5 miesiąca ciąży;
  • leki ziołowe -w bolące miejsca można wcierać maść z arniki,
  • na obolałe i napięte mięśnie należy kłaść ciepłe kompresy, natomiast na mięśnie naderwane lub naciągnięte najpierw zimne (przez około 24 godziny), a następnie ciepłe.

Bóle mięśni wynikające z niedoboru składników odżywczych powinny być leczone przez odpowiednią modyfikację diety. Należy wówczas spożywać znaczne ilości pokarmów zawierających magnez oraz białko. Warto również zmniejszyć ilość spożywanych białek zwierzęcych na rzecz roślinnych oraz eliminować produkty wysoko przetworzone.

Profilaktyka

Przede wszystkim przed ćwiczeniami fizycznymi należy wykonać odpowiednią rozgrzewkę. Ćwiczenia wykonywane w celu rozgrzania mięśni zdecydowanie zwiększają ich ukrwienie. Następnie ważne jest dokładne rozciągnięcie każdej z grup mięśni zaangażowanych w ćwiczenia, po wykonaniu planowanych ćwiczeń mięśnie powinny być ponownie rozciągnięte. Dzięki odpowiedniej dawce ćwiczeń fizycznych i odpoczynkowi można skutecznie zapobiegać bólom mięśni.

Bardzo ważne jest również dbanie o prawidłową postawę tak, aby żadna grupa mięśni nie była napięta zbyt długo.  Przyjmowane pożywienie powinno pokrywać zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, chodzi głównie o aminokwasy i składniki mineralne, takie jak: potas, magnez, selen, wapń oraz witaminy, głównie z grupy B i C oraz flawonoidy. Konieczne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów, około 2 litrów dziennie, w przypadku osób intensywnie uprawiających sport nawet więcej. Warto także nauczyć się korzystać z technik relaksacyjnych, które pozwolą na skuteczną walkę z codziennym stresem mogącym przyczyniać się do powstawania mięśniobóli.

Powikłania

W przypadku mialgii nie odnotowuje się żadnych powikłań.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Mialgia (bóle mięśni) - 2.9/5 (12 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: