Dna moczanowa (artretyzm, podagra)


Dna moczanowa nazywana również artretyzmem, skazą moczanowa lub podagrą to choroba przewlekła związana z zaburzeniami metabolizmu kwasu moczowego pochodzącego z puryn. Choroba pojawia się najczęściej u osób dobrze zbudowanych i odżywionych, powyżej 40 roku życia oraz dotyka zdecydowanie częściej mężczyzn niż kobiety. Jednak w ostatnich czasach słyszy się o coraz większej liczbie przypadków artretyzmu wśród ludzi młodych.  U kobiet pojawienie się skazy moczanowej bardzo często związane jest ze zmianami gospodarki hormonalnej występującej przy menopauzie.

Wyróżnia się dwa zasadnicze typy dny moczanowej: pierwotną i wtórną. Jeszcze do niedawna wśród chorych dominował pierwszy typ choroby, lecz w ostatnich czasach obserwowany jest systematyczny wzrost liczby osób z wtórną dną moczanową. Znana jest również bardzo podobna w objawach do dny moczanowej, tak zwana dna rzekoma. Jednak w tym przypadku w ścięgnach i stawach odkładają się nie kryształki moczanu sodu, lecz moczanu wapnia. Choroba ta pojawia się zazwyczaj u osób, które przekroczyły 60 rok życia i choć nie przysparza tak dotkliwych dolegliwości bólowych jak dna moczanowa to również wymaga interwencji lekarza.

W zależności od miejsca występowania dolegliwości związanych z odkładaniem się kryształów moczanu sodu dna moczanowa nazywana jest jako:

  • podagra – gdy zapalenie obejmuje staw śródstopno-paliczkowy palucha, jest to najczęstsza lokalizacja,
  • chiragra – gdy zapalenie obejmuje któryś ze stawów ręki,
  • omagra – zapalenie stawu barkowego,
  • gonagra – zapalenie stawu kolanowego.

Objawy artretyzmu

Dna moczanowa (podagra, artretyzm)Niestety początkowe stadia choroby przebiegają zazwyczaj bezobjawowo. Pierwszym charakterystyczny dla dny moczanowej objawem jest nagły, piekący ból w okolicy stawu, jego sztywność i zaczerwienienie skóry w okolicy. Nad zajętym przez dnę stawem skóra staje się sucha, czerwona i błyszcząca. Czasem pojawia się również gorączka i dreszcze. Czas trwania ataku i jego umiejscowienie są różne, pierwszy atak dotyczy zazwyczaj jednego stawu i może trwać od kilku godzin do nawet kilku dni. Bardzo często chorobie towarzyszy cukrzyca, choroby nerek, podwyższony poziom cholesterolu we krwi i nadciśnienie tętnicze.

Atak dny moczanowej może być powodowany przez spożycie dużego posiłku lub alkoholu, przez stres, infekcję, zator tętniczy, zmęczenie, zabieg chirurgiczny lub uraz.

Przyczyny powstawania

Przyczyną pojawienia się dny moczanowej jest podwyższony poziom kwasu moczowego w surowicy, czyli hiperurykemia. Kwas moczowy jest jednym z produktów przemiany materii i prawidłowo wydalany jest przez nerki razem z moczem. Jeśli w organizmie występuje jego podwyższona ilość to nerki nie są w stanie wydalić go w całości, a nadmiar odkłada się w stawach powodując stany zapalne.

Dna moczanowa (artretyzm, podagra) - poradnikCierpisz na dnę moczanową? Sięgnij po poradnik „Dna moczanowa”, napisany przez lekarza rodzinnego Konrada Kokurewicza. Poradnik napisany jest w przystępny i czytelny sposób. Z publikacji dowiesz się wszystkiego co ważne w artretyzmie. Poznasz odpowiedzi na nurtujące Cię pytania, otrzymasz sprawdzone i skuteczne metody leczenia dny (sprawdzone przez pacjentów), gotowe jadłospisy, dowiesz się jak komponować posiłki i wiele więcej. Zamów publikację „Dna moczanowa. Poradnik dla pacjenta”.

Jednak warto wiedzieć skąd tak naprawdę w organizmie bierze się tak duża ilość kwasu moczowego. Otóż duże znaczenie ma stosowana dieta, na artretyzm często skarżą się ludzie, którzy nadużywają lub nadużywali alkoholu. Artretyzm wiązany jest również ze spożywaniem zbyt małej ilości wody, która konieczna jest do wypłukiwania kwasu moczowego z organizmu zapobiegając tym samym odkładaniu się jego kryształów w stawach.

W przypadku dny moczanowej pierwotnej około 90% przypadków choroby powodowana jest przez zaburzone wydalanie kwasu moczowego do cewek nerkowych. Natomiast w 10% przypadków do powstawania choroby przyczynia się podwyższona produkcja kwasu moczowego. Do powstania dny wtórnej prowadzi zwiększone wytwarzanie kwasu moczowego będące wynikiem chorób takich jak:

Innymi przyczynami dny wtórnej może być zmniejszone wydalanie kwasu moczowego, do którego prowadzi głód, choroby nerek, kwasica mleczanowa lub ketonowa oraz działanie pewnych leków, między innymi moczopędnych.

Diagnostyka

W swojej pierwszej fazie dna moczanowa nie daje żadnych objawów mogących świadczyć o jej obecności. Dlatego zazwyczaj chory nie jest świadomy istniejącego zagrożenia, a do lekarza zgłasza się dopiero po pierwszym ataku artretyzmu. W celu rozpoznania choroby lekarza przeprowadza wywiad z pacjentem oraz wykonuje badania laboratoryjne i radiologiczne. O istnieniu dyny moczanowej świadczy obecność kryształów kwasu moczowego w płynie stawowym lub materiale pobranym z guzków. W razie wątpliwości wykonuje się próbę biologiczną z kolchicyną będącą lekiem, przy ostrym napadzie choroby.  U chorych ponadto często występuje podwyższone OB, a w przewlekłej dnie moczanowej niedokrwistość. W moczu może występować białko, zwiększona liczba leukocytów, a czasem również erytrocyty.

Leczenie dny moczanowej

Leczenie artretyzmu ma charakter wielokierunkowy. Najczęściej zaraz po zdiagnozowaniu dny moczanowej wprowadza się leczenie farmakologiczne, które ma na celu zmniejszenie ilości kwasu moczowego we krwi. Najczęściej stosowanym lekiem, szczególnie pomocnym przy nagłych, ostrych napadach jest wówczas kolchicyna, która działa przeciwzapalnie i obniża poziom kwasu moczowego w organizmie. Niestety ze względu na swoje właściwości toksyczne może powodować szereg skutków ubocznych, takich jak biegunki, bóle brzucha oraz wymioty. Dlatego coraz częściej stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne. Są one znacznie bezpieczniejsze od wymienionej wcześniej kolchicyny, jednak mogą powodować krwawienie wewnętrzne i uszkodzenia szpiku.

Aby wchłonięcie się powstałych podczas choroby złogów moczanu sodu było możliwe pacjenci przyjmują środki moczanopędne oraz leki zapobiegające syntezie kwasu moczowego. Korzystne jest również stosowanie środków alkalizujących mocz, dzięki którym możliwe jest zmniejszenie wydzielania kamieni moczanowych w nerkach. W przypadku dny wtórnej leczy się głównie chorobę podstawową.

Ważnym elementem zarówno leczenia jak i profilaktyki dny moczanowej jest stosowanie odpowiedniej diety. Z codziennego menu należy usunąć kawę, kakao, herbatę, słodkie napoje i alkohol oraz starać się pić duże ilości wody mineralnej. Należy również starać się eliminować produkty bogate w związki purynowe, z których powstaje kwas moczowy. Niestety istnieje wiele takich produktów, należą do nich między innymi ostre przyprawy, warzywa strączkowe oraz ziemniaki, słodycze, ryby i niektóre mięsa np. wieprzowina, podroby oraz dziczyzna. Nie zaleca się również smażenia potraw oraz objadania się. Lepiej spożywać mniejsze posiłki, lecz częściej i nie jeść bezpośrednio przed snem. Do diety warto włączyć natomiast nabiał i owoce bogate w witaminę C. Wśród mięs, które chorzy mogą spożywać wymienić można wołowinę, mięso z kurczaka i indyka oraz cielęcinę.

Alternatywę dla środków farmakologicznych mogą stanowić zioła. Niestety pozytywne efekty związane ze stosowanie ziół stają się widoczne dopiero po długim okresie przyjmowania. W mieszankach przeznaczonych do leczenia artretyzmu zawarte są składniki takie jak korzeń łopianu, krwawnik pospolity, nasiona tui oraz selera. Dzięki nim możliwa jest poprawa przemiany materii i usprawnienie usuwania szkodliwych substancji z organizmu. Następuje również pobudzenie nerek, wątroby i żołądka do pracy. Preparaty dostępne są w postaci nalewek oraz kapsułek. Przy dnie moczanowej polecane są również liście brzozy, mącznicy, ziele nawłoci pospolitej, korzeń mniszka lekarskiego i lubczyku.

Profilaktyka

Zapobieganie dnie moczanowej jest bardzo trudne. Jednak stosowanie się do zasad zdrowego trybu życia, takich jak utrzymywanie prawidłowej masy ciała, zdrowe odżywianie się i umiarkowany wysiłek fizyczny są bardzo pomocnym narzędziem profilaktycznym w przypadku tej choroby. Lekarze zalecają również unikanie stresów fizycznych oraz psychicznych.

Powikłania

Nieleczona dna moczanowa przechodzi w stan przewlekły i pojawiają się wówczas:

  • charakterystyczne ubytki kostne,
  • guzki dnawe w tkankach miękkich, które są złogami kwasu moczowego, z czasem przebijają się na zewnątrz,
  • objawy obejmujące układ moczowy, taki jak nefropatia oraz kamica moczanowa.

U części chorych zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego prowadzi do powstania zmian zapalnych w nerkach oraz do białkomoczu, często też pojawiają się kamienie nerkowe.

Leczenie powikłań dny moczanowej polega na stosowaniu rehabilitacji, operacyjnym usuwaniu guzów dnawych oraz na leczeniu uszkodzeń nerek.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Dna moczanowa (artretyzm, podagra) - 5.0/5 (1 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: