Afta


Afty są otwartymi owrzodzeniami, które pojawiają się na błonie śluzowej jamy ustnej, języka i warg z wytworzeniem stanu zapalnego. Najczęściej pojawiają się w miękkim fałdzie tkanki, w miejscu gdzie wewnętrzna strona policzka styka się z dziąsłami. Mogą występować zarówno pojedynczo jak i w grupach. Afty są bardzo dokuczliwą dolegliwością, która stanowi około 60% zmian chorobowych pojawiających się na śluzówce jamy ustnej i występują najczęściej u osób w wieku od 10 do 40 lat. Szacuje się, że co trzeci człowiek doświadczył tej przykrej dolegliwości przynajmniej raz w życiu.

Objawy aft

Afta - zdjęcieNa początku pojawiają się małe czerwone powierzchnie, na których w ciągu 1-2 dni tworzy się niewielki żółty lub biały krater. Osiągają one rozmiary od 3 do 12 milimetrów, sporadycznie zdarzają się nawet większe do 2 centymetrów. Mogą być bardzo bolesne i powodować nieznośne uczucie pieczenia, a w początkowych stadiach przeszkadzać nawet w normalnym mówieniu. Niekiedy pojawić się mogą również powiększone węzły chłonne oraz nieznaczna gorączka. Objawy najczęściej ustępują same w ciągu tygodnia i już nie powracają, jednak mogą one się odnawiać i pojawiać nawet kilka razy w ciągu roku. Jednak wówczas, gdy pojawiają się one bardzo często warto przeprowadzić dodatkowe badania w celu sprawdzenia czy afty nie towarzyszą innym, poważniejszym chorobom.

Przyczyny powstawania

Przyczyn powstawania aft może być wiele, istnieje szereg czynników związanych z ich powstawaniem, są to:

  • alergie,
  • stres,
  • gorączka,
  • niektóre składniki dodawane do żywności, najczęściej sztuczne, takie jak konserwanty,
  • urazy powstałe na przykład podczas zabiegów stomatologicznych, podrażnienia przez szczoteczkę do zębów przy szczotkowaniu -czynniki te umożliwiają pojawienie się afty, jednak nie są jej bezpośrednią przyczyną,
  • przypadkowe przygryzienia,
  • zmiany hormonalne,
  • podrażnienia przez pastę do zębów, a dokładniej jej składnik- dodecylosiarczan sodu, na opakowaniu pasty do zębów jego nazwa może brzmieć również: laurylosiarczan sodu,
  • niedobór witaminy B12, żelaza, kwasu foliowego,
  • zapalenie jelit,
  • białaczka,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • niektóre leki stosowane przy anginie,
  • stosowanie leków przeciwnowotworowych, antybiotyków oraz sterydów,
  • niewłaściwa dieta,
  • używanie niedokładnie wyjałowionych naczyń oraz sztućców w żywieniu zbiorowym,
  • źle dopasowane protezy.

Ponadto u kobiet afty często pojawiają się przed miesiączką. Ważnymi czynnikami sprzyjającymi zachorowaniu są również skłonności genetyczne. Około 30% osób, które spotkały się z aftami ma również w rodzinie osobę, która chorowała. Gdy afty występują u obojga rodziców, ryzyko pojawienia się zmian u dziecka wynosi prawie 90%.

Diagnostyka

Rozpoznanie aft jest bardzo proste i zazwyczaj wystarczające jest już obejrzenie ich przez lekarza. Czasami zalecany jest również posiew w celu różnicowania tych zmian od opryszczki i wtórnego zakażenia bakteryjnego.


Leczenie aft

W przypadku pojawienia się aft warto udać się do lekarza, mimo że jego stała opieka jest zbędna w przypadku tego schorzenia. Jeśli objawy pojawiają się rzadko można próbować sobie z nimi radzić domowymi sposobami. Można stosować powszechnie dostępne w aptekach środki na afty oraz stosować miejscowo 2 %-owy roztwór kwasu borowego lub też gencjanę rozpuszczoną w wodzie. Warto również wykorzystywać do płukania ust napary z szałwii. Należy zaznaczyć, że małe afty często goją się samoistnie, co trwa około dwóch tygodni.

Gdy afty nie znikają, a wręcz pojawiają się coraz częściej należy skontaktować się ze stomatologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu w celu wykluczenia innych chorób mogących sprzyjać pojawianiu się aft. Często wykonuje się wówczas morfologię z rozmazem krwi, OB oraz oznacza poziom glukozy.

Przy cięższych przypadkach, w których afty pojawiają się bardzo często zaleca się płukanie jamy ustnej roztworem tetracykliny, dzięki któremu możliwe jest złagodzenie dolegliwości bólowych. Lekarz może przepisać również wtedy leki steroidowe lub dostępne na receptę do płukania środki o działaniu znieczulającym oraz pasty do stosowania na owrzodzenia, które przyspieszają gojenie i usuwają ból.

Warte uwagi są także alternatywne sposoby leczenia, do których zaliczyć można między innymi:

  • Płukanie jamy ustnej odwarem wody różanej, który przyrządza się przez wolne gotowanie płatków róż.
  • Można również stosować woreczki z herbatą zanurzone we wrzątku, które po ostudzeniu przykłada się do zmienionych chorobowo miejsc. Zawarty w herbacie kwas teinowy posiada właściwości wysuszające afty i łagodzące ból.
  • Kolejną metodą jest stosowanie płukanek z liści malin, szałwii, łopianu lekarskiego, rumianku lub odwaru z czerwonej koniczyny.
  • Stosowany bywa także wyciąg z mirry, który należy nakładać bezpośrednio na afty. Jednak w tym przypadku należy zachować znaczną ostrożność ze względu na możliwość uszkodzenia delikatnej śluzówki jamy ustnej.
  • Żel z aloesu zwyczajnego także przynosi ulgę. Aby go wykorzystać należy wycisnąć odrobinę żelu z odciętego liścia aloesu. Następnie należy osuszyć rankę znajdującą się w jamie ustnej i pokryć delikatnie żelem -zabieg można przeprowadzać tak często jak to potrzebne.
  • Można również rozciąć kapsułkę z witaminą E oraz nakładać olejek w niej zawarty na ranę – zabieg ten należy powtarzać wielokrotnie w ciągu dnia.
  • Należy przykładać 3 razy dziennie na godzinę przed jedzeniem nalewkę z gorzknika kanadyjskiego. Posiada on właściwości przeciwbakteryjne i przyspiesza gojenie aft.
  • Leczenie wspomóc może także olejek drzewa herbacianego nakładany na ranę oraz herbatka z nagietka lekarskiego. Aby sporządzić taką herbatkę należy 1-2 łyżeczki suszonych płatków zalać filiżanką wrzącej wody, a gdy się zaparzy przecedzić i odlać. Naparem można przepłukiwać jamę ustną tak często jak to potrzebne.

W trakcie leczenia aft ważne jest również stosowanie odpowiedniej diety. Należy unikać gorących napojów i pokarmów oraz alkoholu. Niewskazane jest też spożywanie czekolady, kwaśnych, solonych lub zbyt mocno przyprawionych potraw i owoców cytrusowych. Ponieważ mogą one doprowadzić do pojawienia się dodatkowych podrażnień. Natomiast dobrze spożywać produkty takie jak: mleko, kremy, budynie, lody oraz żelatynę.

Ze względu na znaczną zawartość siarki, w trakcie leczenia warto spożywać cebulę w postaci surowej oraz gotowanej. Jeśli afty często powracają należy upewnić się, że dieta dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych, a zwłaszcza kwasu foliowego, cynku, żelaza i witaminy B12.

W celu łagodzenia dolegliwości bólowych występujących przy aftach zalecane jest stosowanie popularnych leków przeciwbólowych zawierających ibuprofen czy paracetamol. Do mycia zębów należy stosować miękkie szczoteczki, a zamiast pasty do zębów można użyć sody oczyszczonej, która wykazuje mniejsze właściwości drażniące. Chwilową ulgę przynieść może także przytknięcie do chorobowo zmienionych miejsc laseczki ałunu, który powoduje odrętwienie zakończeń nerwowych.

Ponadto afty należy oczyszczać wykorzystując w tym celu patyczek kosmetyczny zamoczony w roztworze wody utlenionej z wodą w stosunku 1:4. Zaleca się także płukanie jamy ustnej kilka razy dziennie łagodnym roztworem soli rozpuszczonej w wodzie.

Profilaktyka

Aby skutecznie zapobiegać pojawianiu się aft należy stosować się do kilku zaleceń:

  • Przede wszystkim ważna jest odpowiednia, dostarczająca wszystkich niezbędnych składników odżywczych dieta.
  • Należy nauczyć się walczyć ze stresem oraz nawykami takimi jak zgrzytanie zębami. W wyniku stresu może dochodzić do zaciskania szczęk oraz odruchowego tarcia zębów o siebie. Doprowadzać to może do uszkodzeń szkliwa i powstawania ubytków w zębach. Ostre krawędzie zębów są wówczas odpowiedzialne za zranienia śluzówki jamy ustnej, a w powstałych ubytkach mogą gromadzić się chorobotwórcze drobnoustroje.
  • Konieczne jest dbanie o prawidłową higienę jamy ustnej, dzięki temu możliwe jest usuwanie mikroorganizmów mogących przyczyniać się do powstawania owrzodzeń.
  • Warto również wyprostować zęby i skorygować wadę zgryzu, zwłaszcza wtedy, gdy z winy nieodpowiednio ustawionych zębów dochodzi do zranień śluzówki jamy ustnej.
  • W przypadku, gdy afty często nawracają należy wykonać odpowiednie badania, aby wykluczyć istnienie innych chorób mogących przyczyniać się do ich powstawania.
  • Aby nie dopuścić do nawrotu choroby, po wyleczeniu aft należy wymienić szczoteczkę do zębów, ponieważ w trakcie choroby zdążyło się na niej zgromadzić wiele mikroorganizmów chorobotwórczych.

Powikłania

W przypadku aft nie odnotowuje się powikłań.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Afta - 2.0/5 (1 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: